Zwangerschap en werk

De Rijksoverheid wil dat zwangere vrouwen op de arbeidsmarkt een gelijke behandeling krijgen. Daarom is het belangrijk dat werkgevers en medewerkers samen goede afspraken maken over zwangerschap en werk.

Regels zwangerschap

Zwangere sollicitanten of zwangere medewerkers horen dezelfde behandeling te krijgen als anderen. Dit staat in de wet.

Zwangere vrouwen moeten gezond en veilig kunnen werken. Zo hebben zij recht op aangepast werk als hun werkgever mogelijke gevaren niet of onvoldoende kan wegnemen. Zij hebben ook recht op aangepaste werktijden en zwangerschapsverlof. Ook mogen zij geen werk doen dat schadelijk kan zijn voor henzelf of hun ongeboren kind.  Er zijn bijvoorbeeld regels voor tillen en bukken tijdens de zwangerschap.

Het is verboden om een werknemer te ontslaan of contractverlenging te weigeren vanwege zwangerschap. Dit geldt ook als de werkgever denkt dat de werknemer zwanger wil worden. Lees meer over ontslag of contractbeëindiging bij zwangerschap.

Afspraken tussen werkgevers en medewerkers over zwangerschap

Het is belangrijk dat de werkgever afspraken maakt met de zwangere medewerker voordat haar verlof ingaat. Bijvoorbeeld over de terugkeer op het werk na het verlof.  Dit helpt om misverstanden over bijvoorbeeld verlof te voorkomen. De bedrijfsarts kan adviseren bij deze afspraken.

Waar kun je als werkgever op letten?

De werkgever maakt afspraken met de zwangere medewerker over de periode voor en na de bevalling.

Tijdens de zwangerschap    

  • aanpassing van werktijden en rusttijden;
  • lawaai of gevaarlijke stoffen op de werkplek;
  • ingangsdatum van het zwangerschapsverlof.

Na de bevalling                  

  • terugkeerdatum en wijziging van deze datum als de bevalling eerder of later dan verwacht is;
  • werkzaamheden;
  • eventueel flexibel werken;
  • zorgtaken thuis en kinderopvang;
  • verlof, bijvoorbeeld ouderschapsverlof. Daarbij wordt besproken of de andere ouder ook verlof heeft om de zorgtaken te verdelen;
  • aanpassing werktijden.

Wat kun je als medewerker doen?

Een zwangere medewerker maakt voor haar verlof ingaat afspraken met de werkgever over:

  • eventuele aanpassing van werkzaamheden of werkomgeving;
  • combinatie van werk en zorgtaken thuis;
  • verlof, zoals zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof.

Maatregelen voor gelijke behandeling zwangere vrouwen op het werk

De Rijksoverheid neemt 3 soorten maatregelen om te zorgen dat zwangere vrouwen op de arbeidsmarkt een gelijke behandeling krijgen. Maatschappelijke organisaties en organisaties van werkgevers en werknemers doen mee aan de uitvoering van deze maatregelen.

Handhaving regels zwangerschap   

De Inspectie SZW controleert of bedrijven zich aan de regels tegen discriminatie houden. Deze regels gelden ook voor zwangerschap. Ook geeft de Inspectie voorlichting aan werkgevers en medewerkers over deze regels. Waar nodig kan de Inspectie bedrijven een boete opleggen als zij de regels blijven overtreden.

Voorlichting over regels zwangerschap

Werkgevers en medewerkers krijgen voorlichting over regels op het gebied van zwangerschap. Deze voorlichting wordt gegeven door de overheid. En door maatschappelijke organisaties, zoals GGD’s, consultatiebureaus en organisaties op het gebied van geboortezorg en opvoeding.

Voorlichting kan werkgevers bewust maken van mogelijke vooroordelen over zwangerschap, bijvoorbeeld bij sollicitaties. Voorlichting aan medewerkers over hun rechten kan hen helpen om de dialoog met hun werkgever aan te gaan. Voor medewerkers is er een ‘Groeiapp’ van de GGD, met onder meer informatie over zwangerschap en werk.

Melding en registratie van zwangerschapsdiscriminatie

Als een medewerker een probleem rond haar zwangerschap niet kan oplossen met haar leidinggevende, kan zij personeelszaken inschakelen. En verder de bedrijfsarts, de ondernemingsraad of de vakbond. Brengt dit geen oplossing , dan kan zij dit melden bij:

Meldingen maken ook duidelijk hoe vaak discriminatie voorkomt. De overheid weet zo of discriminatie toeneemt of afneemt, en kan geschikte maatregelen nemen om het te bestrijden.

Wat is zwangerschapsdiscriminatie?

De wet verbiedt discriminatie. Toch krijgt bijna de helft van de vrouwen op de arbeidsmarkt te maken met zwangerschapsdiscriminatie. Dit blijkt uit onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens. Ze vinden geen baan, krijgen geen verlenging van hun contract of geen promotie. Soms krijgen vrouwelijke werknemers openlijke kritiek op hun zwangerschap. Of hebben zij problemen met hun leidinggevende bij het regelen van zwangerschapsverlof.

Deze discriminatie is niet alleen een probleem voor zwangere vrouwen, maar ook voor de maatschappij. Want veel talent van deze vrouwen blijft zo ongebruikt.

Meer informatie over zwangerschap en werk

Lees meer over maatregelen tegen zwangerschapsdiscriminatie en over regels rond zwangerschap en bevalling: