Herziening van de Grondwet

Bij wijziging van de Nederlandse Grondwet geldt een andere wetgevingsprocedure dan bij wijziging van gewone wetten.

Verzwaarde herzieningsprocedure Grondwet

Voor een grondwetswijziging moet een extra zware procedure worden doorlopen: het parlement moet er 2 keer een beslissing over nemen. Dit wordt ook wel de 1e en 2e ‘lezing’ genoemd. Reden voor die verzwaarde herzieningsprocedure is dat de Grondwet de belangrijkste uitgangspunten van ons staatsbestel bevat.

Huidige herzieningsprocedure Grondwet

Een grondwetswijziging doorloopt 7 stappen:

  1. De regering of 1 of meer leden van de Tweede Kamer dienen een voorstel tot grondwetswijziging in.
  2. De Tweede en Eerste Kamer nemen dit wetsvoorstel in 1e lezing aan met een gewone meerderheid. Dit heet ook wel de ‘overwegingswet’ of de ‘verklaringswet’.
  3. De Tweede Kamer wordt ontbonden en er worden verkiezingen gehouden. Hierdoor kunnen kiezers zich over de wijzigingen uitspreken.
  4. Het in 1e lezing aangenomen voorstel indienen bij de nieuwe Tweede Kamer.
  5. De Tweede en Eerste Kamer nemen het wetsvoorstel in 2e lezing aan met een 2/3 meerderheid.
  6. Het ondertekenen van het wetsvoorstel door de koning en 1 of meer ministers of staatssecretarissen.
  7. Publicatie van de wijziging in het Staatsblad. De wijziging treedt daarna direct in werking.

In de Notitie herzieningsprocedure van de Grondwet staat welke punten zich in het verleden hebben voorgedaan. En waarom het kabinet dit standpunt inneemt.

Herziening Grondwet

Er ligt een aantal voorstellen om de Grondwet te herzien. Onder andere over:

  • een bindend referendum op alle bestuurlijke niveaus;
  • het uit de Grondwet halen van de aanstelling van burgemeesters en commissarissen van de Koning;
  • de modernisering van het briefgeheim, telefoongeheim en telegraafgeheim: ook elektronische post telt mee;
  • het recht op een eerlijk proces en toegang tot de rechter opnemen in de Grondwet;
  • de algemene bepaling dat Nederland een democratische rechtsstaat is, als eerste zin in de Grondwet.

Grondwetswijzigingen in behandeling

Op Denederlandsegrondwet.nl staat een overzicht van grondwetswijzigingen die in behandeling zijn.