De namen hogeschool en universiteit en vertalingen daarvan zijn beschermd. Alleen instellingen die volgens de wet universiteit of hogeschool zijn, mogen die namen gebruiken. Er geldt ook bescherming voor de graden die studenten kunnen behalen in het hoger onderwijs.
Uitzonderingen gebruik naam universiteit of hogeschool
Sommige instellingen mogen wel de namen hogeschool en universiteit gebruiken. Bijvoorbeeld als duidelijk is dat om iets anders gaat dan hoger onderwijs, zoals de Kleuteruniversiteit. Het gaat om (rechts)personen die geen graden verlenen of in het vooruitzicht stellen, en geen betalingen vragen voor onderwijs of certificaten. Ook gelden er uitzonderingen voor:
- Volksuniversiteiten en Volkshogescholen
- de Evangelische Hogeschool
- Vrije Hogeschool
Namen en graden buitenlandse instellingen voor hoger onderwijs
Hoger onderwijsinstellingen uit een land binnen de Europese Economische Ruimte (EER) hebben soms een vestiging in Nederland. Zij mogen hun instelling in Nederland universiteit of hogeschool noemen. Ze moeten dan wel voldoen aan een aantal voorwaarden:
- In het eigen land is de onderwijsinstelling een universteit of hogeschool, en heeft de instelling het recht om graden te verlenen volgens de regels die daar gelden.
- De instelling biedt studenten de mogelijkheid om te promoveren (promotierecht) in Nederland.
- De instelling vermeldt op haar website duidelijk in welk land de hoofdvestiging zit. Ook vermeldt deze welke graden studenten kunnen behalen met welke opleidingen en op welke regelgeving de graden zijn gebaseerd. Dit doet de instelling voorafgaand aan de werving van studenten.
- Op ieder getuigschrift staat de naam van de instelling en de regelgeving waarop de graad is gebaseerd.
Onderwijsinstelling buiten EER: toestemming nodig
Wil een onderwijsinstelling buiten de EER een vestiging in Nederland universiteit of hogeschool noemen? Dan moet deze toestemming vragen aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW).
Beschermde graden universiteit of hogeschool
Studenten kunnen de volgende graden behalen aan een universiteit of hogeschool:
- ad (associate degree)
- bachelor
- master
- doctor
Deze graden zijn beschermd en alleen uit te reiken of in het vooruitzicht te stellen door:
- opleidingen met een accreditatie (goedkeuring) van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO);
- opleidingen met een accreditatie op grond van een buitenlandse wettelijke regeling.
Toezicht op beschermde namen en graden
De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op het terecht gebruik van de namen universiteit en hogeschool en het terecht verlenen van graden in het hoger onderwijs. Stelt de Inspectie een overtreding vast? Dan kan zij een rapport opstellen en een boete opleggen. De hoogte van de boete is wettelijk vastgelegd.