Kwaliteitsafspraken hoger onderwijs

Om de kwaliteit van het hoger onderwijs te verbeteren maken hoger onderwijsinstellingen afspraken met studenten en docenten. Hogescholen en universiteiten zetten bijvoorbeeld extra docenten in voor betere begeleiding van studenten.

Geld voor verbetering kwaliteit hoger onderwijs

Door de invoering van het leenstelsel in 2015 is er extra geld beschikbaar om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Overheid, onderwijsinstellingen en studentenorganisaties spraken met elkaar af dat het geld besteed wordt aan 6 thema’s. Instellingen mogen zelf beslissen hoe ze het geld besteden. Als ze zich maar houden aan de kwaliteitsafspraken. Deze afspraken staan in het regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst. 

Budgetten kwaliteitsbekostiging:
Hoger onderwijs en wetenschappelijk onderwijs 2019 -2024

x 1 miljoen euro*

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Totaal budget kwaliteitsbekostiging hbo en wo 192 227 385 481 507 573
Waarvan hbo (2021 t/m 2024 gekoppeld aan goedgekeurd plan) 120 141 239 299 315 315
Waarvan wo (2021 t/m 2024 gekoppeld aan goedgekeurd plan) 72 86 146 182 192 192
Waarvan kwaliteitsbekostiging 2024 gerealiseerde kwaliteit hbo 41
Waarvan kwaliteitsbekostiging 2024 gerealiseerde kwaliteit wo 25

* Alle getallen zijn afgerond; daardoor kunnen optellingen afwijken
* Begroting 2020

Regels voor het maken en uitvoeren van kwaliteitsafspraken

De verbeterplannen van de hogescholen en universiteiten moeten voldoen aan de volgende regels:

  • De plannen moeten gaan over een of meer thema’s uit het akkoord Investeren in Onderwijskwaliteit – Kwaliteitsafspraken 2019 -2024. En onderwijsinstellingen moeten uitleggen waarom zij voor een of meer thema's kiezen.
  • De hoger onderwijsinstellingen maken de plannen samen met docenten, studenten en medewerkers. De medezeggenschap moet niet alleen betrokken zijn bij het maken uitvoeren van de verbeterplannen, maar het er ook mee eens zijn. 
  • Bij het plan komt een meerjarenbegroting met de besteding van het geld. De medezeggenschap moet het eens zijn met de begroting.
  • Hogescholen en universiteiten moeten elk jaar laten zien wat ze met het geld hebben gedaan. Deze informatie staat in het jaarverslag van de instelling. De medezeggenschap mag ook zelf een beschrijving geven van de stand van zaken.

Thema's kwaliteitsafspraken

Het geld van de kwaliteitsafspraken moet besteed worden aan een of meer van de volgende 6 thema’s:

  • Intensiever en kleinschalig onderwijs (onderwijsintensiteit). Dit kan bijvoorbeeld door extra docenten aan te nemen.
  • Het onderwijs aanpassen aan de verschillende behoeften van studenten (onderwijsdifferentiatie). Bijvoorbeeld door extra programma’s voor de ontwikkeling van talent.
  • Verdere vakontwikkeling van docenten (docentkwaliteit). Bijvoorbeeld door extra cursussen aan te bieden.
  • Passende en goede onderwijsvoorzieningen. Bijvoorbeeld door het investeren in extra studieplekken in de bibliotheek.
  • Meer en betere begeleiding van studenten. Bijvoorbeeld door het inzetten van extra studentpsychologen.
  • Studiesucces, waaronder doorstroom, toegankelijkheid en gelijke kansen. Dit kan bijvoorbeeld door extra aandacht te geven aan de eerste 100 dagen van nieuwe studenten.

Beoordeling verbeterplannen van hogescholen en universiteiten

De Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) beoordeelt de kwaliteitsafspraken en de uitvoering daarvan. De NVAO brengt daarna advies uit aan het ministerie van OCW. Het ministerie keurt uiteindelijk de plannen goed. Als de plannen niet goed genoeg zijn, krijgt een onderwijsinstelling 1 jaar de tijd om de plannen te verbeteren.

Meer informatie over de toetsing van kwaliteitsafspraken in het hoger onderwijs vindt u op de website van NVAO. 

Coronamaatregelen en de kwaliteitsafspraken

Hogescholen en universiteiten hebben samen met de overheid coronamaatregelen vastgesteld voor het hoger onderwijs. De maatregelen staan in de Servicedocumenten Hoger Onderwijs. Ook de kwaliteitsafspraken komen daarin aan bod. Er is het volgende afgesproken:

  • De bedragen voor het jaar 2021 worden toegekend, ook als de onderwijsinstelling nog geen goedgekeurd kwaliteitsplan heeft.
  • De instellingen dienen de plannen voor 2021 alsnog in. De NVAO adviseert de overheid over die plannen voordat er een besluit wordt genomen over de financiering van de kwaliteitsplannen na 2021.
  • Instellingen betrekken de medezeggenschap bij de begroting voor 2021 en bij het bewaken van de kwaliteitsgelden in 2021.
  • Door de huidige coronamaatregelen kan de NVAO geen bezoeken afleggen bij de instellingen. Daarom beoordeelt de NVAO samen met het panel of het de aanvraag kan goedkeuren. 

Informatie bij Landelijk loket kwaliteitsafspraken

Algemene informatie over de kwaliteitsafspraken vindt u op de website van het Landelijk Loket Kwaliteitsafspraken. Ook kunt u er vragen stellen. Het loket wordt ondersteund door de overheid. 

Rapportages en evaluatie NVAO

In het najaar van 2022 beoordeelt de NVAO de uitvoering van de kwaliteitsafspraken van alle hogeronderwijsinstellingen in Nederland. Ook maakt de NVAO dan een verslag van de stand van zaken van de plannen. Vanaf 2023 evalueert de NVAO de uitvoering van alle plannen.