Kwaliteitsafspraken hoger onderwijs

Om de kwaliteit van het hoger onderwijs te verbeteren maken hoger onderwijsinstellingen afspraken met studenten en docenten. Hogescholen en universiteiten zetten bijvoorbeeld extra docenten in voor betere begeleiding van studenten.

Geld voor verbetering hoger onderwijs

Door de invoering van het leenstelsel in 2015 is er geld beschikbaar om te investeren in het onderwijs: de zogenoemde studievoorschotmiddelen. Dat geld is bestemd om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Op die manier krijgen de studenten beter onderwijs. Dit staat in het regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst. Voor 2019 is dit € 192 miljoen euro. Tot en met 2024 wordt dit elk jaar meer (zie de tabel hieronder).

Budgetten kwaliteitsbekostiging:
Hoger onderwijs en wetenschappelijk onderwijs 2019 -2024

x 1 miljoen euro*

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Totaal budget kwaliteitsbekostiging hbo en wo 192 227 385 481 507 573
Waarvan hbo (2021 t/m 2024 gekoppeld aan goedgekeurd plan) 120 141 239 299 315 315
Waarvan wo (2021 t/m 2024 gekoppeld aan goedgekeurd plan) 72 86 146 182 192 192
Waarvan kwaliteitsbekostiging 2024 gerealiseerde kwaliteit hbo 41
Waarvan kwaliteitsbekostiging 2024 gerealiseerde kwaliteit wo 25

* Alle getallen zijn afgerond; daardoor kunnen optellingen afwijken
* Begroting 2020

Akkoord kwaliteitsverbetering hogescholen en universiteiten

Hoe de kwaliteit in het hoger onderwijs beter moet worden en hoeveel geld daarvoor is, staat in het akkoord Investeren in Onderwijskwaliteit – Kwaliteitsafspraken 2019 -2024. Dit is een akkoord van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap met:

  • Vereniging Hogescholen (VH);
  • Vereniging van Universiteiten (VSNU);
  • studenten (studentenorganisaties ISO en LSVb).

Dit akkoord is een onderdeel van akkoorden die met de hogescholen en universiteiten gesloten zijn:

Thema’s kwaliteitsafspraken

Hogescholen en universiteiten maken samen met hun studenten en docenten een eigen plan voor kwaliteitsverbeteringen. Wel moeten de plannen gaan over een of meer van de volgende 6 thema’s:

  • Intensiever en kleinschalig onderwijs (onderwijsintensiteit). Dit kan bijvoorbeeld door extra docenten aan te nemen.
  • Onderwijsdifferentiatie, waaronder talentontwikkeling binnen en buiten de studie. Dit kan bijvoorbeeld door extra talentprogramma’s te ontwikkelen.
  • Verdere professionalisering van docenten (docentkwaliteit). Dit kan bijvoorbeeld door extra cursussen aan te bieden aan docenten.
  • Passende en goede onderwijsfaciliteiten. Dit kan bijvoorbeeld door te investeren in extra studieplekken in de bibliotheek.
  • Meer en betere begeleiding van studenten. Dit kan bijvoorbeeld door extra studentpsychologen in te zetten.
  • Studiesucces, waaronder doorstroom, toegankelijkheid en gelijke kansen. Dit kan bijvoorbeeld door extra aandacht te geven aan de eerste 100 dagen van nieuwe studenten.

Plannen kwaliteitsafspraken van hogescholen en universiteiten

Over de plannen van de hogescholen en universiteiten zijn de volgende afspraken gemaakt:

  • De plannen moeten gaan over een of meer thema’s uit het akkoord Investeren in Onderwijskwaliteit – Kwaliteitsafspraken 2019 -2024. En onderwijsinstellingen moeten uitleggen waarom zij deze keuze maken.
  • De instellingen maken de plannen samen met docenten en studenten.
  • Bij het plan komt een meerjarenbegroting met de besteding van het geld.
  • De medezeggenschap van de hogeschool of universiteit moet betrokken zijn bij het maken van de plannen, en het er ook mee eens zijn. Ook moeten ze het eens zijn met de besteding van het geld voor de plannen (de meerjarenbegroting).
  • Vanaf 2019 moeten hogescholen en universiteiten elk jaar laten zien wat ze met het geld hebben gedaan. Deze informatie staat in het jaarverslag van de instelling. De medezeggenschap mag ook naast het jaarverslag zelf een beschrijving geven van de stand van zaken.
  • De  Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) controleert de plannen en de uitvoering daarvan.

Als de plannen niet goed genoeg zijn, krijgt een instelling 1 jaar de tijd om de plannen te verbeteren.

Coronamaatregelen en de Kwaliteitsafspraken

Hogescholen en universiteiten hebben met het ministerie van OCW afspraken gemaakt in “servicedocumenten” die helpen in de bestrijding van het coronavirus. De documenten bieden praktische handreikingen waarmee instellingen invulling kunnen geven aan de maatregelen voor het hoger onderwijs. In de servicedocumenten zijn de volgende afspraken gemaakt met betrekking tot de Kwaliteitsafspraken:


Kwaliteitsafspraken

  • Nog niet alle beoordelingen van de plannen voor de kwaliteitsafspraken zijn afgerond. Dit geeft financiële onzekerheid bij instellingen voor het jaar 2021. Deze onzekerheid neemt OCW weg door de bedragen in 2021 toe te kennen, ook als de instelling nog geen goedgekeurd kwaliteitsplan heeft.
  • De instellingen zullen op een later moment de plannen rondom de kwaliteitsafspraken alsnog afronden en de NVAO zal de minister over die plannen adviseren voordat een besluit wordt genomen over de kwaliteitsbekostiging voor de jaren na 2021.
  • Instellingen zullen de medezeggenschap goed meenemen in het proces van de begroting voor 2021 en het monitoren van de kwaliteitsgelden in 2021.
  • De huidige situatie met coronamaatregelen maakt het afleggen van bezoeken op locatie door de NVAO onmogelijk. Daarom zal de NVAO voor alle hersteltrajecten samen met het panel beoordelen of het aanvraagdossier ontvankelijk is en of het op basis van het dossier een positief advies kan afgeven. Mocht op basis van die toets aanvullende informatie gewenst zijn of mochten de stukken anderszins vragen oproepen, dan vindt alsnog een bezoek op locatie (of digitale vervanging daarvan) plaats. Indien het dossier ontvankelijk is, vindt een papieren beoordeling plaats.


Klik hier voor de Servicedocumenten Hoger Onderwijs.

Tijdlijn kwaliteitsafspraken hoger onderwijsDe tijdlijn geeft een overzicht van de ontwikkelingen van de kwaliteitsplannen van het hoger onderwijs.

Landelijk loket kwaliteitsafspraken

De Vereniging Hogescholen, de VSNU, de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) hebben gezamenlijk een loket ingericht met algemene informatie over de kwaliteitsafspraken. Ook wordt daar de gelegenheid gegeven om vragen te stellen. Dit loket wordt ondersteund door het ministerie van OCW. Zie https://www.kwaliteitsafspraken.nl/