Klimaatverandering en gevolgen

Het klimaat is altijd in beweging. Natuurlijke en menselijke invloeden zorgen voor verandering. Sinds de industriële revolutie is de invloed van de mens snel groter geworden. Door de verbranding van kolen, olie en gas produceren we steeds meer broeikasgassen. Hierdoor warmt de aarde op. De gemiddelde temperatuur van de aarde steeg met 1 graad in de afgelopen 130 jaar. In Nederland zelfs 1,7 graad. De zeespiegel is in die tijd met 20 centimeter gestegen. Klimaatverandering heeft grote gevolgen voor mens, natuur en milieu.

Oorzaken klimaatverandering

Het klimaat verandert door veel verschillende oorzaken, zoals:

  • de activiteit van de zon;
  • de toename van broeikasgassen in de lucht;
  • vulkaanuitbarstingen;
  • meteorietinslagen.

Sinds de industriële revolutie is de invloed van de mens op het klimaat snel groter geworden. Dit komt vooral door de uitstoot van broeikasgassen als CO2 en methaan. Broeikasgassen zorgen ervoor dat warmte wordt vastgehouden en daardoor stijgt de temperatuur op aarde. Zonder broeikasgassen zou de aarde ijskoud zijn, maar met teveel broeikasgassen wordt het juist te heet.

De toename van CO2 komt vooral door de verbranding van aardolie, aardgas en steenkool. De toename van methaan komt door landbouw (bijvoorbeeld koeien en rijstvelden), moerasgas in waterrijke gebieden en door weglekken van aardgas.

Gevolgen klimaatverandering

Als we in hetzelfde tempo doorgaan met de uitstoot van broeikasgassen, wordt het steeds warmer op aarde. Met grote gevolgen voor mens, natuur en milieu. We krijgen nog vaker last van extreem weer. Nu al merken we de veranderingen. Er komen meer stortregens, zwaardere stormen of juist lange drogere en hete perioden. Het groei- en bloeiseizoen begint al vroeger. Steeds meer dieren en plantensoorten sterven uit, vertrekken of vergroten juist hun leefgebied.

Hoe hoger de temperatuur op aarde wordt, hoe drastischer het effect op al het leven op aarde. In Nederland zijn we bijvoorbeeld extra kwetsbaar voor overstromingen omdat ons land voor een groot deel onder de zeespiegel ligt. En ons daarvoor extra verdedigen door hogere dijken is heel kostbaar.

Klimaatverandering dwingt steeds meer mensen ertoe hun regio of land zelfs te ontvluchten, vanwege overstromingen of een tekort aan drinkwater of voedsel. Dit kan gevolgen hebben voor Nederland, dat als handelsnatie sterk afhankelijk is van de wereldeconomie. Voedseltekorten of natuurrampen elders kunnen een domino-effect creëren, dat onze economie en welvaart bedreigt.

Het veranderende klimaat kan nadelig zijn voor onze gezondheid. Denk aan luchtwegproblemen door luchtvervuiling, of een toename van allergieën. Door veranderingen in temperatuur, vochtigheid en neerslag kunnen infectieziekten meer ruimte krijgen.

Onderzoek als basis van maatregelen tegen klimaatverandering

Omdat een veranderend klimaat grote gevolgen heeft, is het van belang dat we ons bij het maken van beleid baseren op actuele wetenschappelijke inzichten. Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) beoordeelt de wetenschappelijke onderzoeken naar klimaatverandering en volgt de wetenschappelijke discussies. Het IPCC is een organisatie van de Verenigde Naties (VN). Nederland is samen met 194 andere landen lid van het IPCC.

Elke paar jaar publiceert het IPCC een rapport over de laatste stand van het wetenschappelijk onderzoek. Volgens het IPCC worden de effecten van klimaatverandering steeds duidelijker. Zo is de temperatuur wereldwijd gestegen. Hoe groot de gevolgen zijn, verschilt per regio en ecosysteem.

Voor Nederland vallen de negatieve effecten tot 2050 nu nog mee. Om de gevolgen van klimaatverandering zo klein mogelijk te houden, moet de overheid maatregelen nemen.

Maatregelen van de overheid

Het klimaatbeleid van de overheid bestaat uit 2 sporen.

  • Maatregelen om Nederland te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.
    Dit kan bijvoorbeeld door de fysieke ruimte weerbaar te maken voor extreme regenval, of het verstevigen van dijken en rivieren te verbreden. We passen onze omgeving zo aan dat deze geschikt is voor de gevolgen van het veranderende klimaat.
  • Verdere opwarming van de aarde beperken door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
    Hiervoor maakt de overheid afspraken met andere landen en met sectoren die veel gassen uitstoten.