Bestrijding invasieve exoten

Dieren en planten die van nature niet in Europa of in Nederland voorkomen, kunnen uitgroeien tot een plaag. Dan spreken we van ‘invasieve exoten’. De Rijksoverheid bestrijdt deze schadelijke uitheemse planten en dieren.

Wat zijn invasieve exoten?

Exoten zijn planten en dieren die oorspronkelijk niet in Nederland of Europa voorkomen. Mensen hebben deze planten en dieren ingevoerd, of ze zijn ‘meegelift’ met schepen of auto’s. Vaak hebben exoten geen natuurlijke vijanden waardoor hun aantal snel kan groeien.

Sommige exoten groeien uit tot een plaag. Dit zijn zogenoemde invasieve exoten. Uitheemse planten en dieren veroorzaken dan schade aan:

  • De natuur. Invasieve exoten verdringen inheemse planten en dieren.
  • De economie. Bijvoorbeeld reparatiekosten van schade aan dijken veroorzaakt door muskusratten. Zij graven holen in dijken waardoor overstromingen dreigen.
  • De gezondheid van mensen. Invasieve exoten kunnen ziektes overbrengen op mensen. Bijvoorbeeld de steek van de tijgermug die een allergie reactie kan geven.

Voorbeelden van invasieve exoten

Voorbeelden van uitheemse planten en dieren die schadelijk zijn:

  • Ambrosia. Hooikoortspatiënten krijgen hooikoortsklachten door deze plant.
  • Grote waternavel. Dit is een snelgroeiende waterplant die sloten, rivieren en kanalen kan verstoppen.
  • Amerikaanse grijze eekhoorn. Deze soort kan ziektes overbrengen op de Nederlandse rode eekhoorn.
  • Blauwband. Een vijvervis die in de natuur andere vissen verdringt.
  • Reuzenberenklauw. Een plant die andere planten verdringt en grote blaren op de huid kan veroorzaken.

Maatregelen tegen invasieve exoten

De belangrijkste maatregelen tegen invasieve exoten zijn:

Maatregelen Europese Unie

Invasieve exoten vormen wereldwijd een grote bedreiging voor de natuur. Daarom zijn internationale afspraken gemaakt om ze te bestrijden. In landen van de Europese Unie (EU) geldt de Europese exotenverordening. Dus ook in Nederland. Deze verordening gaat alleen over planten en dieren die schadelijk zijn voor de natuur. Onderdeel van de Europese exotenverordening is de Unielijst.

Unielijst met invasieve exoten

EU-landen moeten de invasieve exoten op de Unielijst bestrijden. Een deel van deze soorten komt voor in Nederland. De Unielijst krijgt regelmatig een update.

Het is onder meer verboden om de planten en dieren op de Unielijst:

  • in te voeren;
  • te kweken of te fokken;
  • te verhandelen;
  • te bezitten.

Dierenwinkels en tuincentra mogen de planten en dieren op de lijst niet meer verkopen.

Overgangsregeling Europese exotenverordening

De Europese exotenverordening heeft een overgangsregeling (artikel 21 en 32 van de verordening). Deze is van belang voor kwekers, dierenwinkels, tuincentra en eigenaren van huisdieren. In de overgangsregeling staat het volgende:

  • Eigenaar huisdier

    Wie al een huisdier heeft dat op de Unielijst staat, mag het dier houden totdat het sterft. Het dier mag zich niet voortplanten. De eigenaar mag het dier niet laten ontsnappen of in het wild loslaten.
  • Kweker, dierenwinkel en tuincentrum

    Als kwekers, dierenwinkels en tuincentra planten of dieren in voorraad hebben die op de Unielijst staan, mogen zij die nog verkopen. Dit geldt een jaar vanaf plaatsing op de Unielijst.

Zie ook