Wetgeving voor natuurbescherming in Nederland

In de Wet natuurbescherming staan regels voor de bescherming van dieren en planten in Nederland. Provincies bepalen het natuurbeleid voor hun gebied.

Bescherming van dieren en planten

De Wet natuurbescherming beschermt Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten. De wet moet ervoor zorgen dat de verschillende planten- en diersoorten in de natuur blijven bestaan. Ook kwetsbare soorten mogen niet verdwijnen.

Provincies maken eigen natuurbeleid

Provincies bepalen voor hun gebied wat wel en niet mag in de natuur. Dat doen zij aan de hand van nationale en internationale regels. Provincies geven ook vergunningen en ontheffingen af voor activiteiten in de buurt van natuurgebieden. Gaat het om activiteiten die belangrijk zijn voor heel Nederland? Bijvoorbeeld militaire activiteiten of werkzaamheden aan dijken? Dan geeft het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de vergunning of ontheffing af. Dit staat in het Besluit natuurbescherming.

Vergunningen en ontheffingen aanvragen

Sommige activiteiten kunnen schadelijk zijn voor de natuur. Burgers en bedrijven moeten makkelijk en snel te weten kunnen komen of zo’n activiteit is toegestaan. En onder welke voorwaarden. De gemeente kijkt of een aanvraag voor een omgevingsvergunning voldoet aan de Wet natuurbescherming. Het is ook mogelijk om rechtstreeks bij de provincie een vergunning of ontheffing natuur aan te vragen.

Regels voor beheer dieren (faunabeheerplan)

Provincies, grondeigenaren, dieren- en natuurorganisaties en jagers maken samen elk jaar een plan voor het beheer van dieren (faunabeheerplan). In dat plan staat onder meer het volgende:

  • hoe soorten dieren die in het wild leven, beschermd moeten worden;
  • hoe schade door wilde dieren kan worden voorkomen of beperkt;
  • regels voor de jacht op dieren.

In de wet staat op welke diersoorten jagers mogen jagen 

Wet voor landgoed

Landgoedeigenaren kunnen belastingvoordeel krijgen en zo makkelijker hun landgoed onderhouden. Zij moeten dan wel hun landgoed openstellen voor het publiek. Dat staat in de Natuurschoonwet 1928, die er is om landgoederen in stand te houden. Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland staat een overzicht van alle opengestelde landgoederen.

Wet natuurbescherming in Omgevingswet

In 2021 gaat de Wet natuurbescherming op in de Omgevingswet. De Omgevingswet biedt straks richtlijnen voor regels en maatregelen die de natuur beschermen.

De wet beschrijft onder meer het volgende:

  • regels voor overheden, bedrijfsleven, natuurorganisaties en burgers over hoe zij om moeten gaan met de natuur (zorgplicht);
  • maatregelen die provincies en het Rijk moeten nemen om de natuur te beschermen;
  • specifieke onderwerpen, zoals de jacht, bomenkap  en de bestrijding van schadelijke dieren;
  • regels over hoe overheden, bedrijfsleven, natuurorganisaties en burgers om moeten gaan met niet-inheemse dieren en planten.