Ouderlijk gezag en voogdij

Deze hoofdrubriek bevat 4 rubrieken:

Hoe krijg ik de voogdij over een kind?

Voogdij is gezag over een minderjarig kind dat iemand anders dan de ouders uitoefent. Ouders kunnen u bij testament aanwijzen als voogd. Zij kunnen ook in het gezagsregister iemand aanwijzen die na hun overlijden het gezag over hun kind krijgt. Ook een rechter kan u als voogd aanwijzen.

Eisen voogd

U kunt voogd worden als u meerderjarig bent. Ook mag u niet onder curatele staan of niet lijden aan een geestelijke stoornis. 

Ouders wijzen u aan als voogd

Ouders kunnen in hun testament, 1 of 2 personen aanwijzen als voogd. Dit kunnen zij zelfs doen voordat het kind is geboren. Sinds 2014 kunnen ouders ook een voogd aanwijzen zonder testament. Dit kan door registratie in het Centraal Gezagsregister op de website Rechtspraak.nl.

U kunt ook het aanvraagformulier voor gezag na overlijden (pdf, 227 kB) invullen. Bij het aanvraagformulier moet u een aantal bewijsstukken indienen. Bijvoorbeeld een afschrift van de geboorteakte. Dit staat aangegeven op het formulier. Het formulier met de documenten kunt u opsturen of afgeven bij een rechtbank bij u in de buurt.

Kosten registreren voogd

Iemand als voogd registreren in het Centraal Gezagsregister is gratis. Het aanvragen van bewijsstukken bij de gemeente brengt wel kosten met zich mee.

Rechtbank benoemt voogd

Overlijdt een ouder en is er geen voogd? Dan benoemt de rechtbank een voogd, bijvoorbeeld een familielid. De rechtbank kan ook een gecertificeerde instelling (een stichting jeugdbescherming bijvoorbeeld) tot voogd benoemen. Ook als het ouderlijk gezag (tijdelijk) ontbreekt, kan de rechtbank een voogd benoemen. Bijvoorbeeld bij ziekte of als de rechter het gezag van de ouders beëindigt.

Soms benoemt de rechter eerst een voorlopige voogd. Bijvoorbeeld als ouders de verzorging en opvoeding niet aankunnen en snel ingrijpen nodig is. Voorlopige voogdij wijst de rechter altijd toe aan een gecerticeerde instelling. Dit is een kinderbeschermingsmaatregel. De rechter neemt een beslissing over hoe de definitieve voogdij wordt geregeld. Dit doet de rechter op verzoek van de Raad voor de Kinderbescherming.

Benoeming voogd weigeren

U bent niet verplicht om voogd te worden. Uw voogdij begint pas als u daar zelf mee instemt. Daarvoor legt u een bereidverklaring af bij de griffie van de rechtbank. Weigert u de benoeming? Dan zoekt de rechter een ander geschikt persoon of een andere instelling.

Gezamenlijke voogdij uitoefenen met uw partner

Bent u voogd en u wilt de voogdij samen met uw partner uitoefenen? Dan kunt u dat aan de rechter vragen. Ouders kunnen ook 2 personen aanwijzen als voogd. Ook partners van gelijk geslacht kunnen voogd van een kind worden. Voor gezamenlijke voogdij gelden deze voorwaarden:

  • De partner heeft een goede persoonlijke band met het kind. Het kind moet kunnen opgroeien in een veilige en vertrouwde omgeving bij beide voogden. De rechter beoordeelt dit per geval.
  • Het belang van het kind staat voorop en mag niet in gevaar komen. Kinderen van 12 jaar en ouder worden altijd door de rechter gehoord.

Tijdelijke voogdij over kind uit Caribisch Nederland

Informatie over tijdelijke voogdij over een kind uit Caribisch Nederland staat in de brochure:

Deze vindt u op de website van de Raad voor de Kinderbescherming.

De Rijksoverheid. Voor Nederland