Kabinetsplannen: aanpak schulden

Het kabinet wil meer mensen uit de schulden helpen. Het gaat vooral om mensen die in een uitzichtloze situatie zitten. Daarom presenteerde het kabinet in mei 2018 het actieplan Brede Schuldenaanpak. Dit actieplan is opgesteld in samenwerking met gemeenten en diverse partijen, zoals Bureau Kredietregistratie (BKR) en Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). 

Maatregelen kabinet om schulden aan te pakken

In het actieplan staan in totaal 40 maatregelen die het kabinet wilt nemen in de periode 2018-2021. Enkele maatregelen die het kabinet in 2018/2019 heeft genomen zijn de volgende:

  • In mei 2019 is de campagne ‘Kom uit je schuld’ gelanceerd. In deze campagne vertellen ambassadeurs over hun financiële problemen en hoe ze eruit zijn gekomen. Via de website Kom uit je schuld  kunnen mensen bovendien direct contact opnemen met schuldhulpverlening in hun gemeente.
  • Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in verband met het bevorderen van vroegsignalering is in 2019 bij de Tweede Kamer ingediend.
  • Uitvoering van Schouders eronder, het programma voor vakmanschap en professionalisering van de gemeentelijke schuldhulpverlening.
  • Bevorderen van sociale incasso (= voorkomen dat mensen met problematische schulden verder in de problemen komen). Onder andere door de mogelijkheden van betalingsregelingen te vergroten bij verkeersboetes. 
  • Nibud heeft de online tool ‘Geldplan Bijna 18’ ontwikkeld om jongeren te ondersteunen bij de overgang naar financiële zelfstandigheid. Jongeren kunnen de tool gebruiken om makkelijk een aantal zaken te regelen voordat ze 18 jaar worden. De tool is gemaakt met subsidie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Het totaaloverzicht van maatregelen, inclusief de planning, vind je in het actieplan ‘Brede schuldenaanpak’ van 27 mei 2018. Bekijk de meest recente voortgangsrapportage.  

Spoedmaatregelen en de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet

In 2017 is het wetsvoorstel 'Vereenvoudiging beslagvrije voet' aangenomen. De doelstelling van dit wetsvoorstel is het vereenvoudigen van de regels voor de beslagvrije voet. Dit is het deel van het inkomen waar de deurwaarder geen beslag op mag leggen. Het kost partijen meer tijd dan oorspronkelijk gedacht om deze wet te implementeren.

Daarom kondigde staatssecretaris Van Ark, mede namens de staatssecretaris van Financiën, in februari 2019 de invoering van enkele tussenmaatregelen aan. Deze maatregelen moeten voorkomen dat schuldenaars te weinig inkomen hebben om van te leven. De maatregelen overbruggen de periode totdat de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet in werking treedt.

In oktober 2019 informeerde staatssecretaris Van Ark de Tweede Kamer over de voortgang van deze tussenmaatregelen.  
 

Herziening van het beslag- en executierecht

Het wetsvoorstel Herziening van het beslag- en executierecht komt tegemoet aan het bestaansminimum van schuldenaren. Ook maakt het wetsvoorstel beslaglegging en executie eenvoudiger. Het wetsvoorstel ligt nu bij de Tweede Kamer. De Tweede Kamer behandelt de wet in 2020.

Het wetsvoorstel heeft 3 uitgangspunten:

  • Bestaansminimum schuldenaar moet worden geborgd
    Dit gebeurt onder andere door te regelen dat bij beslag op een bankrekening de schuldenaar over een bepaald bedrag blijft beschikken om in zijn eerste levensbehoeften te voorzien. Daarnaast wordt de lijst van zaken die een deurwaarder niet in beslag mag nemen uitgebreid. Zaken die de schuldenaar nodig heeft voor de dagelijkse levensbehoeften komen op de lijst te staan. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld gezelschapsdieren.
  • Beslag en executie moeten zo effectief en efficiënt mogelijk plaatsvinden 
    De afhandeling van het beslag kan op de volgende manieren sneller en goedkoper:
     
    • de deurwaarder mag roerende zaken online verkopen;
    • de deurwaarder mag een executieverkoop online aankondigen;
    • de deurwaarder mag vanachter zijn bureau auto’s in beslag nemen via het kentekenregister.
       
  • Bij te hoge kosten geen beslag of executie
    Er mag geen beslag en executie plaatsvinden als te verwachten is dat de kosten hiervan hoger zijn dan de opbrengsten.

Bevordering vroegsignalering door gemeenten

Het kabinet wil dat mensen die in de (problematische) schulden dreigen te raken eerder hulp krijgen van de gemeente. Betalingsachterstanden op de vaste lasten mogen straks zonder toestemming van de klant aan de gemeenten worden doorgegeven. Zo gaan onder andere woningbouwverenigingen en energiebedrijven gemeenten sneller waarschuwen, als zij zien dat hun klanten hun rekeningen niet betalen. Hierdoor kan de gemeente tijdens een hulpverleningstraject beter een passend plan van aanpak maken.