Hoe kan ik als zij-instromer lesgeven in het onderwijs?

Met de juiste vooropleiding en ervaring kunt u als zij-instromer lesgeven in het onderwijs. Dit moet blijken uit een onderzoek. Bent u door de lerarenopleiding geschikt bevonden, dan mag u tegelijk lesgeven en scholing volgen.

U bent een zij-instromer als u vanuit een ander beroep leraar wilt worden. Of als u al bevoegd bent, maar les wilt geven in een ander vak. 

Eisen zij-instromer (speciaal) basisonderwijs en voortgezet onderwijs

Om zij-instromer te worden in het (speciaal) basisonderwijs (primair onderwijs) of voortgezet onderwijs moet u beschikken over:

Eisen zij-instromer beroepsgerichte profielen voortgezet onderwijs

Als u onderwijs wilt geven in 1 van de volgende beroepsgerichte profielen gelden afwijkende eisen:

  • bouwen, wonen en interieur;
  • produceren, installeren en energie;
  • mobiliteit en transport;
  • horeca, bakkerij en recreatie.

U moet dan beschikken over:

  • een diploma van een middenkaderopleiding, specialistenopleiding of vakopleiding (MBO-3 en 4);
  • hbo- werk en denkniveau;
  • voor het onderwijs voldoende maatschappelijke ervaring en beroepservaring;
  • een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). 

Geschiktheidsonderzoek zij-instromer primair en voortgezet onderwijs

Om te zien of u geschikt bent om les te geven krijgt u een geschiktheidsonderzoek (assessment). De school, een lerarenopleiding of uzelf kunt dit onderzoek aanvragen. U vraagt een geschiktheidsonderzoek aan bij uw schoolbestuur (Besluit zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs). Na het onderzoek moet blijken:

  • of u voldoende bekwaam bent om direct voor de klas te staan;
  • of u daarnaast binnen 2 jaar een bevoegdheid kunt halen;
  • welke aanvullende scholing en begeleiding u nodig heeft.

Ervaringscertificaat (EVC) telt mee bij assessment

Heeft u een ervaringscertificaat (EVC) waarin uw vaardigheden staan? Dan kan dit meetellen bij het geschiktheidsonderzoek. Een EVC alleen is niet genoeg om zij-instromer te worden. Ook vervangt een EVC geen getuigschrift van een hogeschool of een universiteit.

Aanstelling als zij-instromer primair en voortgezet onderwijs

Blijkt na het geschiktheidsonderzoek dat u geschikt bent om les te geven? Dan sluit u een scholings- en begeleidingsovereenkomst af met de school en een lerarenopleiding.

De school benoemt u maximaal 2 jaar als leraar. In deze periode geeft u les en volgt u scholing. De school en de lerarenopleiding begeleiden u.

Binnen 2 jaar legt u een bekwaamheidsonderzoek af. Als u slaagt, krijgt u een getuigschrift bekwaamheidsonderzoek. U bent dan een volledig bevoegd leraar in het vak dat u gaat geven.

Nog niet geschikt om les te geven

Uit het geschiktheidsonderzoek kan blijken dat u nog niet geschikt bent als leraar. Dan mag u geen les geven. U kunt dan eerst een lerarenopleiding volgen. In overleg met de lerarenopleiding kunt u voor bepaalde onderdelen misschien vrijstelling krijgen.

Eisen aan zij-instromer beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve)

Met deze vooropleidingen kunt u als leraar in het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) gaan werken:

  • afgeronde opleiding in het hoger onderwijs (hbo of wo);
  • afgeronde mbo-opleiding met minimaal 3 jaar praktijkervaring in het vak waarin u les wilt geven. Daarnaast beschikt u op basis van uw opleiding en ervaring over een kwalificatieniveau vergelijkbaar met hbo- of wo-niveau. Het bevoegd gezag van de opleiding beoordeelt uw niveau.

Eisen aan zij-instromer (voortgezet) speciaal onderwijs

Voor zij-instromers in het (voortgezet) speciaal onderwijs gelden dezelfde eisen als voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Heeft u de geschiktheidsverklaring? Laat dan binnen 2 jaar zien dat u voldoet aan de bekwaamheidseisen van niet-vakinhoudelijke aard. Bijvoorbeeld met uw getuigschrift pedagogisch-didactische scholing WEB (Wet educatie en beroepsonderwijs).

Geschiktheidsonderzoek bve

Voor het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) beoordelen de scholen zelf of u:

  • geschikt bent om les te geven;
  • aan de vakeisen voldoet;
  • met uw kennis en ervaring binnen 2 jaar een bevoegdheid kunt halen.

Geschikt om les te geven in het bve

Met de juiste vooropleiding stelt de school u aan als leraar in tijdelijke dienst. U moet binnen 2 jaar een getuigschrift halen. Dit is het diploma pedagogisch-didactische scholing WEB (Wet educatie en beroepsonderwijs). Dit heet ook wel het pedagogisch-didactisch getuigschrift (pdg). Na het behalen van het pdg kunt u in vaste dienst treden.

Hybride leraar: lesgeven naast een andere baan

Een relatief nieuw begrip is de hybride-docent. Dat zijn mensen die ervoor kiezen om naast hun huidige beroep een aantal uren in de week les te geven. De overheid gaat met enkele organisaties een pact sluiten om personeel voor een deel van hun tijd vrij te maken om les te geven. Wie maximaal 4 uur in de week als vakdocent lesgeeft, heeft geen onderwijsbevoegdheid nodig. Wel geeft iemand dan les onder begeleiding van een docent met een bevoegdheid. Wie meer uur per week les wil geven, moet zelf binnen 2  jaar een bevoegdheid halen. In die periode mag iemand al zelf lesgeven. De school waar iemand les wil geven, kan daarbij helpen.

Beloning

Mensen onderschatten de salarissen van leraren. Leraren verdienen beter dan veel mensen denken, blijkt uit onderzoek. Bekijk hoeveel leraren verdienen:

Subsidie

Mogelijk komt u in aanmerking voor subsidie als u een lerarenopleiding gaat volgen. Op de website leraar.nl kunt u door antwoord te geven op enkele simpele vragen achterhalen of u in aanmerking komt voor een regeling.

Zie ook