De club kan relschoppers een stadionverbod voor het eigen stadion opleggen. De Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) kan relschoppers de toegang verbieden tot alle stadions in Nederland.
Dit kan op basis van camerabeelden van de club of op basis van informatie die van de club, de gemeente, de politie of het OM wordt verkregen. Een civiel stadionverbod duurt minimaal 3 maanden en kan oplopen tot, in extreme gevallen, levenslang.
Op de website van de KNVB staat een richtlijn met de termijnen van een stadionverbod.
Daarnaast registreert de politie voetbalvandalen (hooligans). De rechter kan hooligans op verschillende manieren straffen. Bijvoorbeeld met een stadionverbod, gebiedsverbod of een gevangenisstraf.
Strafrechtelijke aanpak relschoppers en hooligans
Een hooligan kan op verschillende manieren worden gestraft:
Als de politie een hooligan aanhoudt, kan deze een proces-verbaal krijgen. In dat geval behandelt een officier van justitie de zaak. Deze kan de hooligan voor de rechter brengen. De rechter kan de voetbalvandaal een boete of zelfs een gevangenisstraf geven.
Op de website van het CCV staat een overzicht van gedragingen en sancties.
Een andere mogelijkheid is dat het Openbaar Ministerie (OM) een hooligan een stadionverbod geeft. De hooligan mag dan voor een bepaalde tijd geen wedstrijden van de eigen club bezoeken. Het OM kan de voetbalvandaal ook een meldplicht geven. De hooligan moet zich dan bij de politie melden tijdens wedstrijden van de eigen club.
Voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar bestaan er ook alternatieve straffen. Dit zijn de zogeheten HALT-projecten (Het ALTernatief). Bijvoorbeeld bussen wassen of tribunes schoonmaken.
Bevoegdheden burgemeesters
De burgemeester heeft uitgebreide bevoegdheden om misstanden rond voetbalwedstrijden nog beter te voorkomen. Bijvoorbeeld:
- Burgemeesters kunnen hooligans een langdurig gebiedsverbod, meldplicht of groepsverbod opleggen (maximaal 2 jaar).
- Burgemeesters kunnen supporters die voor het eerst worden betrapt op voetbalgeweld (first offenders) een gebiedsverbod, meldplicht of groepsverbod opleggen.
- Een gebiedsverbod, meldplicht of groepsverbod rond een thuiswedstrijd kan worden uitgebreid naar uitwedstrijden.
De maatregelen die een burgemeester kan opleggen, staan in de Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast. Deze wet wordt ook wel de Overlastwet of Voetbalwet genoemd.
Databank voetbalvandalen en ongeregeldheden
De politie registreert hooligans en ongeregeldheden met voetbalgeweld in een centrale databank. Deze databank heet het Ketensysteem Voetbal en Veiligheid. Gemeenten, politie, voetbalclubs en het OM gebruiken de gegevens uit dit systeem en kunnen zelf hier ook informatie in zetten. Zo wisselen partijen gegevens uit. Ze schatten voor elke wedstrijd de veiligheidsrisico’s in. Maar ook de inzet van politie, stewards en particuliere beveiligers bepalen zij met hulp van deze gegevens.