Sneller geholpen in het buitenland door Europese Samenwerking
Ministeries
Een lang weekend naar Dubai, Oranje toejuichen bij het Wereldkampioenschap Voetbal in de Verenigde Staten of toch een lastminute naar de zon. Ruim 60 procent van de Nederlanders reist wel eens naar het buitenland. Het merendeel van deze reizen verloopt zonder problemen. Maar wat doe je als het fout gaat? En hoe kun je je voorbereiden? Het netwerk van Nederlandse vertegenwoordigingen wereldwijd kan hierbij helpen.
Paspoort kwijt
‘De meeste problemen waar Nederlanders mee te maken krijgen in het buitenland zijn relatief onschuldig,’ vertelt Maarten van Giessen, beleidsmedewerker internationale consulaire samenwerking bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij houdt zich dagelijks bezig met de ondersteuning van Nederlanders die in het buitenland in de problemen komen. Dan gaat het bijvoorbeeld om vermissing, arrestatie of opname in het ziekenhuis.
Voor de meeste problemen waar reizigers tegenaanlopen, zoals kwijtgeraakte bagage, bezoeken aan de eerste hulp of gestolen portemonnees hebben mensen in de eerste plaats de reisverzekering,’ vertelt Maarten. ‘Maar zonder paspoort of ander identificatiebewijs kunnen mensen niet reizen. Daar kunnen wij bij helpen.’
Om de terugreis toch mogelijk te maken, kan de ambassade een nooddocument uitgeven. ‘Hiermee kun je dan naar Nederland reizen,’ vertelt Maarten. ‘Je moet bij terugkomst wel zelf een nieuw paspoort aanvragen bij je gemeente, want het nooddocument is alleen geldig voor de terugreis.’
Samen sterker ...
Maar wat gebeurt er als er in het land waar jij bent geen Nederlandse ambassade aanwezig is? Maarten: ‘In vrijwel alle landen in de wereld is er wel minimaal één EU-lidstaat vertegenwoordigd. Daarom hebben wij met de andere EU‑landen afgesproken dat EU‑burgers, wanneer er geen eigen nationale vertegenwoordiging aanwezig is, terechtkunnen bij de ambassade van een andere lidstaat voor consulaire hulp.’
Deze samenwerking gaat verder dan alleen het verstrekken van nooddocumenten. ‘Ook als je bijvoorbeeld in het buitenland wordt gearresteerd, kun je bij een andere lidstaat terecht,” zegt Maarten. ‘Neem altijd eerst contact op met Nederland Wereldwijd, want zij zorgen er dan voor dat er een officieel verzoek voor hulp bij de andere lidstaat terechtkomt.’
... ook in crisissituaties
Ook in het geval van een repatriëring vanuit een crisiszone werken EU-landen steeds nauwer samen. ‘Bijvoorbeeld tijdens de crisis in het Midden-Oosten in februari en maart 2026’, vertelt Maarten. ‘Tienduizenden EU-burgers werden toen gerepatrieerd. In principe is een repatriëring een nationale verantwoordelijkheid. Maar we werken veel samen met andere landen. Zo nemen wij andere EU-burgers mee op onze repatriëringsvluchten of reizen Nederlanders mee met vluchten van andere landen.’
In een crisissituatie willen de meeste mensen zo snel mogelijk weg. ‘Als een vlucht van een ander land niet vol zit, dan kijken wij of Nederlanders meekunnen. Dat zorgt ervoor dat Nederlanders sneller naar huis kunnen en de gehele repatriëring sneller verloopt.’
Daarnaast maakt de Europese samenwerking het eenvoudiger om rekening te houden met individuele omstandigheden. Maarten: ‘Tijdens de recente crisis in het Midden-Oosten kregen wij bijvoorbeeld te horen dat er een Nederlander met medische problemen vastzat in de VAE. De Nederlandse repatriëringsvluchten gingen vanaf Oman, en het zou deze persoon niet lukken een lange busrit te maken van de VAE naar Oman. Gelukkig ging er een Ierse repatriëringsvlucht vanaf de VAE naar Dublin, waar plekken op beschikbaar waren. Deze optie konden we toen aanbieden aan deze Nederlander, die hierdoor toch gerepatrieerd kon worden.’
Limieten van de dienstverlening
Door Europees samen te werken worden Nederlanders wereldwijd sneller en beter geholpen, op meer plekken dan voorheen. ‘Toch zijn er grenzen aan wat we kunnen betekenen voor Nederlanders in het buitenland’, legt Maarten uit. ‘We kunnen bijvoorbeeld geen financiële bijstand geven. Dus als iemand in het buitenland zonder geld komt te zitten, kunnen wij niet even een voorschot geven of een lening verstrekken.’
‘Wat we wél kunnen doen, is financieel bemiddelen,’ vertelt Maarten ‘Dan nemen we contact op met familie of naasten in Nederland en vragen of zij geld willen overmaken. Dan zorgen wij ervoor dat dat geld de betrokkene bereikt.’
‘Om problemen in het buitenland te voorkomen, is het belangrijk je goed voor te bereiden op je reis,’ benadrukt Maarten. ‘In landen met een oranje of rood reisadvies kunnen wij, of de andere EU-landen, weinig of geen hulp bieden. Check daarom, voordat je op reis gaat, altijd het reisadvies op Nederland Wereldwijd en meld je dan ook meteen aan voor de informatieservice, zodat je op de hoogte blijft van belangrijke ontwikkelingen.’