Veelgestelde vragen over het gebruik van mondkapjes

Op deze pagina leest u vragen en antwoorden over mondkapjes en contactberoepen en mondkapjes in het openbaar vervoer. En een instructie voor het gebruik van mondkapjes.

Mondkapjes bij contactberoepen

Moeten contactberoepen, zoals een kapper, schoonheidsspecialist en pedicure, verplicht een mondkapje dragen? 

Nee dat is niet nodig. Het staat mensen met een contactberoep wel vrij om een niet-medisch mondkapje te dragen. Dit dient een mondkapje te zijn dat niet in de zorg wordt gebruikt.

Belangrijk is dat voorafgaand aan een bezoek aan bijvoorbeeld een kapper een check wordt gedaan. Dat houdt in dat medewerkers bij het maken van een afspraak de klant vraagt naar eventuele verkoudheidsklachten of koorts, zowel bij de klant zelf als in de thuisomgeving. Bij verkoudheidsklachten of koorts moet de klant thuisblijven. Dit geldt ook voor de medewerker.

Bij contactberoepen - zoals een kapper, schoonheidsspecialist en pedicure - kan de 1,5 meter afstand houden in het geding komen. Er kan in een aantal gevallen ook aan extra bescherming, zoals het plaatsen van schermen, gedacht worden. 

Moet ik (als klant) een mondkapje dragen bij de kapper? 

Nee dat is niet nodig. Als u tenminste 24 uur vrij van verkoudheidsklachten of koorts bent dan kunt u naar uw afspraak.

Heeft u verkoudheidsklachten, zoals neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest of verhoging tot 38 graden Celsius?

Blijf thuis. Ziek uit. Heeft een huisgenoot verkoudheidsklachten en koorts? Blijf thuis totdat iedereen 24 uur klachtenvrij is. Wees eerlijk over eventuele verkoudheidsklachten en/of koorts bij uzelf en uw huisgenoot. Als er in tussen het maken van de afspraak en de datum van de afspraak iets verandert in uw situatie, annuleer of verzet dan uw afspraak.  

Algemeen

Moet ik mondkapje dragen als ik naar buiten ga? 

Dit is niet nodig. Slechts in sommige specifieke situaties kan het dragen van een niet-medisch mondkapje van meerwaarde zijn. Daarom is in het OV per 1 juni 2020 een niet-medisch mondkapje verplicht in het openbaar vervoer voor reizigers en medewerkers. Dit is een mondkapje dat niet in de zorg wordt gebruikt.

Krijg ik een mondkapje van de overheid? 

Nee. Voor persoonlijk gebruik buiten de zorg kunt u een niet-medisch mondkapje dragen. U kunt dit niet-medisch mondkapje zelf kopen of maken. Een instructie voor het zelf maken volgt binnenkort.

Voor medewerkers die een mondkapje moeten dragen en gebruiken in hun werk, zoals medewerkers in het openbaar vervoer, maakt de werkgever afspraken om hierin te voorzien. Bekijk de voorbeeldinstructie voor een niet-medisch mondkapje.

Waar kan ik een niet-medisch mondkapje kopen? 

U kunt een niet-medisch mondkapje onder meer kopen bij de drogist, supermarkt, warenhuis of webshop. U kunt wegwerp mondkapjes kopen voor eenmalig gebruik. U kunt ook een niet-medisch mondkapje van textiel kopen dat gewassen en hergebruikt kan worden.

Beschermt een niet-medisch mondkapje mij tegen het coronavirus?

Nee. Een niet-medisch mondkapje beschermt niet uzelf, maar kan de mensen rondom u beschermen als u het zorgvuldig draagt en gebruikt. Het dragen van een niet-medisch mondkapje is altijd een aanvulling op de andere hygiënemaatregelen.

Wat is het verschil tussen een medisch mondmasker en een niet-medisch mondkapje?

Medische mondmaskers, zoals een FFP2 masker of chirurgisch mondmasker IIR, moeten voldoen aan Europese richtlijnen en kwaliteitsstandaarden voor medische hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. Medische mondmaskers zijn geschikt voor gebruik in de zorg. 

De niet-medische mondkapjes kunnen worden aangeschaft of zelf worden gemaakt, zodat medische mondmaskers beschikbaar blijven voor de zorg. Een niet-medisch mondkapje draag je niet ter bescherming van jezelf, maar kan bij goed gebruik het risico verkleinen dat druppels uit mond en neus worden verspreid naar de omgeving. Het is geen vervanging van, maar een aanvulling op de geldende hygiëneregels.

Hoe verhoudt het dragen van mondkapjes in het openbaar vervoer zich met het gedeeltelijk verbod op gezicht bedekkende kleding in het openbaar vervoer? 

Het verbod op gezicht bedekkende kleding blijft gewoon van kracht. Die wet kent echter een uitzondering: als kleding noodzakelijk is ter bescherming van het lichaam in verband met de gezondheid of de veiligheid is het verbod niet van toepassing. In het OV geldt vanaf 1 juni de verplichting om een mondkapje te dragen. Zo lang die verplichting geldt, is het verbod dan ook niet van toepassing in het OV. 

Mag ik een mondkapje dragen in het onderwijs en in overheidsgebouwen? 

De Wet verbod op gezicht bedekkende kleding is van toepassing op het onderwijs en in overheidsgebouwen. In het onderwijs en in overheidsgebouwen geldt de verplichting om een mondkapje te dragen niet. 

Het OMT adviseert geen algemeen gebruik van niet-medische mondkapjes in de publieke ruimte als het mogelijk is anderhalve meter afstand te bewaren.

Mondkapjes verplicht in het openbaar vervoer

Is een mondkapje verplicht in het openbaar vervoer? 

Ja, vanaf 1 juni 2020 is een mondkapje verplicht voor reizigers van 13 jaar en ouder en OV-personeel. Gebruik daarvoor een niet-medisch mondkapje of een zelfgemaakt mondkapje. Zo zorgen we ervoor dat medische mondkapjes voor de zorg beschikbaar blijven.

Welk type niet-medisch mondkapje heb ik nodig in het OV?

Voor gebruik in het openbaar vervoer is een niet-medisch mondkapje zonder filter, bijvoorbeeld van katoen, voldoende. Mondkapjes die worden verkocht in bijvoorbeeld supermarkten en drogisterijen kunnen worden gebruikt in het openbaar vervoer. U kunt ook zelf een mondkapje maken. Bekijk de voorbeeldinstructie voor een niet-medisch mondkapje. Een sjaal, het gebruik van een kraag van een jas of bijvoorbeeld mondkapjes gemaakt van een sok zijn niet toegestaan in het openbaar vervoer.

Hoeveel stuks niet-medische mondkapjes heb ik nodig? 

U heeft bij elke reis met het openbaar vervoer een nieuw of gewassen exemplaar nodig. Reist u 1 keer in de ochtend en 1 keer in de middag, dan heeft u er 2 nodig. 

Ik heb geen mondkapje, mag ik met het openbaar vervoer? 

Nee, u mag dan niet reizen met het openbaar vervoer. Een mondkapje is vanaf 1 juni 2020 verplicht voor reizigers van 13 jaar en ouder. U kunt een niet-medisch mondkapje dragen. Bekijk de voorbeeldinstructie voor een niet-medisch mondkapje. Reist u toch zonder mondkapje met het openbaar vervoer? Dan kunt u een boete krijgen van € 95. 

Komen er geen tekorten als mondkapje in het openbaar vervoer verplicht worden? 

Nee. U kunt een niet-medisch mondkapje kopen of thuis maken. Zo blijven de medische mondmaskers beschikbaar voor de zorg. 

Kan ik een mondkapje kopen op elk treinstation in NL? 

Op dit moment niet. Zorg dus dat u zelf een niet-medisch mondkapje bij u heeft.

Als ik in de trein, bus, tram of metro iets wil drinken/eten, mag ik dan mijn mondkapje even afdoen?

Zet het mondmasker zo min mogelijk op en af. 

Wanneer moet ik mijn mondkapje opzetten?

Zet het niet-medisch mondkapje ruim voor het instappen op, om het instappen veilig en snel te laten verlopen. Pas als u bent uitgestapt kunt u uw mondkapje afzetten.

Wat moet ik met mijn mondkapje doen na gebruik?

Heeft u een wegwerp niet-medisch mondkapje of plastic handschoenen gebruikt voor eenmalig gebruik? Of is uw zelfgemaakte mondkapje kapot of versleten? Dan kunt u deze bij het restafval, in de grijze container gooien. Ook wegwerphandschoenen horen bij het restafval. U kunt ook (katoenen) niet-medische mondkapjes kopen of zelf maken. Deze kunnen gewassen en hergebruikt worden. 

Waarom is het dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer pas vanaf 1 juni verplicht?

De drukte in het openbaar vervoer zal de komende weken geleidelijk toenemen. Bovendien krijgt iedereen zo de gelegenheid zich voor te bereiden; om niet-medische mondkapjes te kopen of te maken. Tot 1 juni is voor iedereen van 13 jaar en ouder het advies een mondkapje in het openbaar vervoer te dragen. Vanaf 1 juni is het verplicht voor reizigers van 13 jaar en ouder.

Instructies

Op de website van het Nederlands Normalisatie (NEN) staat een specificatie voor ‘Niet-medische mondkapjes’. Dit geeft een verduidelijking voor zowel het maakproces als het gebruik en onderhoud. De aanbevelingen voor het maakproces zijn geschikt voor zowel zelfgemaakte als in serie vervaardigde mondkapjes.

Welk materiaal is geschikt om een niet-medisch mondkapje te maken? 

Kies textiel dat bedoeld is om in contact te komen met de huid. Je kunt gebruikt textiel (bijvoorbeeld lakens, theedoeken of kleding) of nieuw textiel nemen. 
Als je een nieuwe lap textiel of een nieuw kledingstuk gebruikt, was het dan eerst op 60 graden celcius. Zo was je eventueel achtergebleven chemische stoffen uit de nieuwe stof.  
Als je huidirritatie krijgt door de stof, probeer dan een mondkapje te maken van niet-gekleurd textiel, gebruikte schone theedoeken of beddengoed. 

Waar kan ik dit materiaal verkrijgen?

U  dit op diverse plaatsen kopen. U kunt ook een theedoek, t-shirt of kussensloop gebruiken.

Kan ik ook een zakdoek voor mijn mond en over mijn neus knopen? 

Nee. Het is belangrijk dat het niet-medisch mondkapje zo goed mogelijk aansluit op je gezicht en de neus en mond bedekt. Het vastknopen van een zakdoek is onvoldoende.

Maakt het uit welk naaipatroon ik gebruik?  

Het is belangrijk dat je een patroon gebruikt waarbij het mondkapje zo goed mogelijk aansluit op je gezicht en de neus en mond bedekt. Bekijk de voorbeeldinstructie voor een niet-medisch mondkapje.

Hoe bewaar ik het niet-medisch mondkapje? 

Een wegwerpexemplaar kunt u niet bewaren. Een exemplaar dat u kunt wassen en hergebruiken bewaart u zo steriel mogelijk, bijvoorbeeld in een afgesloten zakje of bakje. Het is belangrijk om een schoon en gebruikt mondkapje apart van elkaar te bewaren. Stop ze niet los in je jaszak, broekzak of tas. Dan kunnen virussen zich makkelijk verder verspreiden.  

Is er een wasvoorschrift voor een herbruikbaar mondkapje? 

Een niet-medisch mondkapje moet na ieder gebruik op 60 graden op een volledig wasprogramma gewassen worden. Was alleen met wasmiddel, voeg geen wasverzachter toe. 

Maakt het uit hoe ik het mondkapje op doe? 

Raak tijdens het op- en afzetten van het mondkapje je gezicht niet aan. Het niet-medisch mondkapje wordt tijdens het opzetten en dragen niet aangeraakt, anders dan aan de touwtjes of het elastiek.

Hoe zet ik het mondkapje op?

Was uw handen met water en zeep voordat u het niet-medisch mondkapje opzet. Gebruik de touwtjes of elastieken om het mondkapje op te zetten. Raak de binnenkant niet aan. Zorg dat het goed aansluit op het gezicht en de neus, mond en kin bedekt.

Hoe zet ik het mondkapje af?

Gebruik de touwtjes of elastieken om het mondkapje af te zetten. Raak de binnenkant van het niet-medisch mondkapje en je gezicht (ogen, neus en mond) niet aan. Was je handen met water en zeep nadat je het niet-medisch mondkapje hebt afgezet.

Wat moet ik doen na het afzetten van het mondkapje?

Na afdoen van het mondkapje is handhygiëne nodig. Zie voor handenwassen de RIVM instructie. Zorg bij het afzetten dat je niet de binnenkant van het mondkapje of je gezicht (ogen, neus en mond) aanraakt. 

Hoe kan ik het mondkapje hergebruiken?

Een mondkapje van textiel kan worden hergebruikt. Was het na ieder gebruik op 60 graden op een volledig wasprogramma. Was alleen met wasmiddel, voeg geen wasverzachter toe. 

Wat moet ik met mijn mondkapje doen na gebruik?

Heeft u een wegwerp niet-medisch mondkapje of plastic handschoenen gebruikt voor eenmalig gebruik? Of is uw zelfgemaakte mondkapje kapot of versleten? Dan kunt u deze bij het restafval, in de grijze container gooien. Ook wegwerphandschoenen horen bij het restafval. U kunt ook (katoenen) niet-medische mondkapjes kopen of zelf maken. Deze kunnen gewassen en hergebruikt worden.