Gemeentefonds

Gemeenten ontvangen geld van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds. Hiermee betalen zij een deel van hun uitgaven. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Zij leggen daarover verantwoording af aan de gemeenteraad.

Omvang gemeentefonds

Hoeveel geld individuele gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van de gemeenten. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen.
De Rijksoverheid kijkt bij de verdeling van het gemeentefonds over de gemeenten onder meer naar:

  • aantal inwoners;
  • aantal jongeren;
  • aantal uitkeringsgerechtigden;
  • oppervlakte van de gemeente;
  • grootte van de watergebieden.

Dit worden maatstaven genoemd. Er zijn ruim 60 maatstaven. Elke maatstaf heeft een bedrag ‘per eenheid’. De gemeente krijgt dus geld voor iedere inwoner, iedere jongere, enzovoorts. Bekijk voor meer informatie over de maatstaven de Toelichting op de berekening van de uitkeringen uit het gemeentefonds. Ook is er een overzicht per jaar van de bedragen die iedere gemeente heeft ontvangen uit het gemeentefonds.

Verdeling gemeentefonds

Het aandeel van een gemeente in het gemeentefonds is kleiner naarmate het vermogen om belastingen te heffen groter is. Het gaat hier om de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen een voor alle gemeenten gelijk tarief. Meer over dit onderwerp staat op de pagina Gemeentelijke belastingen. Gemeenten ontvangen naast de algemene uitkering ook decentralisatie- en integratie-uitkeringen.

De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor het actueel houden van het verdeelstelsel. En doet ieder jaar onderzoek naar het systeem van verdeling.

Circulaires over het gemeentefonds

De Rijksoverheid informeert de gemeenten via circulaires in mei, september en december over de omvang en de verdeling van het gemeentefonds.

Vragen over gemeentefonds

Vragen over het gemeentefonds kunt u stellen via het daarvoor bestemde contactformulier.

Documenten

De Rijksoverheid. Voor Nederland