Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Basis GGZ en gespecialiseerde GGZ

De overheid wil dat mensen met psychische problemen passende geestelijke gezondheidszorg (GGZ) krijgen op de juiste plaats. De huisarts is verantwoordelijk voor de behandeling van lichte psychische klachten. De huisarts kan mensen met matige tot zware psychische problemen doorverwijzen naar de basis GGZ of gespecialiseerde GGZ.

Anonieme behandelingen via internet (anonieme e-mental health)

Sommige mensen schamen zich voor hun psychische klachten of verslaving. Dit kan ervoor zorgen dat zij geen (professionele) hulp durven of willen zoeken. Op tijd hulp inschakelen kan voorkomen dat klachten zich verergeren en tot een zwaardere zorgvraag leiden.

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil deze mensen toch een vorm van zorg bieden of naar de reguliere zorg toe geleiden. Er zijn verschillende laagdrempelige (zelf)testen en behandelingen via internet (anonieme e-mental health) die hierin kunnen voorzien. E-mental health helpt om psychische problemen op tijd te herkennen en te voorkomen. En om zelfmanagement van patiënten te stimuleren.

Huisarts behandelt lichte psychische klachten

Sinds 1 januari 2014 behandelt de huisarts lichte psychische klachten zelf. Hij doet dat in samenwerking met een Praktijkondersteuner Huisarts (POH-GGZ). Hiervoor krijgt de huisarts extra geld van de overheid. Als een POH-GGZ helpt, blijft de huisarts wel inhoudelijk verantwoordelijk voor de behandeling.

Verwijzing naar basis GGZ of gespecialiseerde GGZ

De huisarts kan doorverwijzen voor hulp bij psychische problemen naar een zorgaanbieder binnen de basis GGZ of naar de gespecialiseerde GGZ. Dit is afhankelijk van de mate van de problemen.

  • Een behandeling van lichte tot matige psychische problemen gebeurt in de basis GGZ. Een behandeling binnen de basis GGZ kan bestaan uit gesprekken met bijvoorbeeld een psycholoog of psychotherapeut. Ook een internetbehandeling (e-health) is mogelijk.
  • Bij zwaardere psychische problemen verwijst de huisarts, bedrijfsarts,  jeugdarts of medisch specialist door naar de gespecialiseerde GGZ.

Nieuwe afspraken over verwijzen binnen GGZ

Vanaf 1 april 2017 is er geen doorverwijzing van de huisarts meer nodig als de patiënt wordt overgedragen van de basis GGZ naar de gespecialiseerde GGZ en omgekeerd. Een melding aan de huisarts volstaat. De nieuwe, vereenvoudige afspraken over verwijzen naar en binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) zijn uitgebreid na te lezen in het besluit  Afspraken verwijzing GGZ of kort samengevat in de brochure Vereenvoudiging verwijzing GGZ.

(Langdurige) opname in een psychiatrische instelling (GGZ-instelling)

Voor de behandeling van een ingewikkelde psychische aandoening kan het nodig zijn iemand op te nemen in een in een psychiatrische instelling (GGZ-instelling). Een behandelaar bepaalt of dat het geval is. Vaak in overleg met de patiënt. De opname is vrijwillig. De basisverzekering vergoedt de behandeling en het verblijf.

Duurt het verblijf in de GGZ-instelling langer dan 3 jaar? Dan wordt deze vergoed uit de Wet langdurige zorg (Wlz). Hiervoor is een Wlz-indicatie nodig.

Soms is een gedwongen opname nodig. Bijvoorbeeld als iemand een gevaar vormt voor zichzelf of zijn omgeving.

Zorg dichtbij huis bij zware psychische aandoeningen

Het kabinet wil dat ook mensen met zware, ingewikkelde psychische aandoeningen vaker dichtbij huis zorg krijgen. Uit onderzoek blijkt dat mensen met ernstige psychische aandoeningen behandeling in hun eigen omgeving prettig vinden. Bijvoorbeeld begeleiding door een gespecialiseerde verpleegkundige in een polikliniek. Dit heet ambulante zorg.

Vertegenwoordigers van aanbieders, verzekeraars en patiënten hebben afgesproken dat er in 2020 1/3 deel minder bedden in ggz-instellingen zijn dan in 2008. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders werken hierbij regionaal samen om dit te bereiken.

Kwaliteitseisen voor ggz-zorg

Zorgaanbieders in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) moeten vanaf 1 januari 2017 een ‘kwaliteitsstatuut’ hebben. Het kwaliteitsstatuut bepaalt hoe ggz-instellingen en zorgverleners hun zorg regelen. Zodat duidelijk is dat u de juiste hulp, op de juiste plaats en van de juiste zorgverlener ontvangt.
Let op: vanaf 1 januari 2017 vergoedt uw zorgverzekeraar alleen de zorg van ggz-zorgaanbieders met een kwaliteitsstatuut. Raadpleeg hiervoor uw verzekering of zorgverzekeraar.

De Rijksoverheid. Voor Nederland