Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Basis GGZ en gespecialiseerde GGZ

De overheid wil dat mensen met psychische problemen passende geestelijke gezondheidszorg (GGZ) krijgen op de juiste plaats. De huisarts is verantwoordelijk voor de behandeling van lichte psychische klachten. De huisarts kan ook doorverwijzen naar de basis GGZ of gespecialiseerde GGZ.

Huisarts behandelt lichte psychische klachten

Sinds 1 januari 2014 behandelt de huisarts lichte psychische klachten zelf. Hij doet dat in samenwerking met een Praktijkondersteuner Huisarts (POH-GGZ). Hiervoor krijgt de huisarts extra geld van de overheid. Als een POH-GGZ helpt, blijft de huisarts wel inhoudelijk verantwoordelijk voor de behandeling.

Verwijzing naar basis GGZ of gespecialiseerde GGZ

De huisarts of POH-GGZ kan ook doorverwijzen voor hulp bij psychische problemen naar een zorgaanbieder binnen de Basis GGZ of naar de gespecialiseerde GGZ.

De zorg voor mensen met lichte tot matige psychische aandoeningen valt onder de Basis GGZ. Een behandeling binnen de Basis GGZ kan bestaan uit gesprekken met bijvoorbeeld een psycholoog of psychotherapeut. Of een internetbehandeling (e-health).

Bij zwaardere psychische problemen verwijst de huisarts, bedrijfsarts of jeugdarts door naar de gespecialiseerde GGZ. Bijvoorbeeld bij ADHD of een angststoornis.

Opname in een psychiatrische instelling (GGZ-instelling)

Mensen met zware, ingewikkelde psychische aandoeningen worden nog vaak opgenomen in een psychiatrische instelling (GGZ-instelling). Uit onderzoek blijkt dat mensen met ernstige psychische aandoeningen behandeling in hun eigen omgeving prettig vinden. Het kabinet wil daarom dat deze patiënten vaker dichtbij huis zorg krijgen. Bijvoorbeeld begeleiding door een gespecialiseerde verpleegkundige in een polikliniek. Dit heet ambulante zorg.

In 2020 moet er 1/3 deel minder bedden in psychiatrische instellingen zijn dan in 2008. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders werken hierbij regionaal samen om dit te bereiken.

Langdurig verblijf in een psychiatrische instelling via Wet langdurige zorg (Wlz)

Sinds 1 januari 2015 valt langdurig verblijf in een psychiatrische instelling niet meer onder de AWBZ. De eerste 3 jaar valt het verblijf in een psychiatrische instelling onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). Daarna valt het verblijf onder de Wet langdurige zorg (Wlz) en is een Wlz-indicatie nodig.

Behandelingen Basis GGZ via internet (e-mental health)

Sommige mensen schamen zich voor hun psychische klachten of verslaving. Dit kan ervoor zorgen dat zij geen (professionele) hulp durven of willen zoeken. Op tijd hulp inschakelen kan voorkomen dat klachten zich verergeren en tot een zwaardere zorgvraag leiden.

Het ministerie van VWS wil deze mensen toch een vorm van zorg bieden of naar de reguliere zorg toe geleiden. Er zijn verschillende laagdrempelige (zelf)testen en behandelingen via internet (anonieme e-mental health) die hierin kunnen voorzien. E-mental health helpt om psychische problemen op tijd te herkennen en te voorkomen. En om zelfmanagement van patiënten te stimuleren.

Met online zelftesten kunt u testen of u met een psychische stoornis te maken heeft. De testen zijn vaak zonder verwijzing van uw huisarts of POH-GGZ te gebruiken. Ze zijn meestal gratis en anoniem.

Subsidie voor anonieme e-mental health

Het zorgaanbod van anonieme e-mental health heeft inmiddels een structurele basis in de Zorgverzekeringswet gekregen. Op basis van de Regeling zorgverzekering is subsidie voor dit aanbod van zorg mogelijk via het Zorginstituut.

Eigen regie bij psychische behandelingen

Binnen de Basis GGZ is er ruimte om zelf grip te houden op uw leven. Of op de benodigde behandeling en ondersteuning. U kunt het beste met uw zorgaanbieder bespreken hoe hier invulling aan te geven.

Klacht over behandeling of zorgaanbieder in de Basis GGZ

Als u niet tevreden bent over de zorg of ondersteuning die u ontvangt, kunt u een klacht indienen. Er zijn verschillende manieren om een klacht over de zorg in te dienen.

Gespecialiseerde GGZ voor ingewikkelde tot zware psychische aandoeningen

Zijn uw problemen na behandeling in de Basis GGZ nog niet opgelost? Of kunnen uw psychische problemen niet behandeld worden in de Basis GGZ? Dan kan uw huisarts u doorverwijzen naar de gespecialiseerde GGZ. Deze vorm van zorg is bedoeld voor patiënten met zware, ingewikkelde psychische aandoeningen.

Kwaliteitseisen voor ggz-zorg

Zorgaanbieders in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) moeten vanaf 1 januari 2017 een ‘kwaliteitsstatuut’ hebben. Het kwaliteitsstatuut bepaalt hoe ggz-instellingen en zorgverleners hun zorg regelen. Zodat duidelijk is dat u de juiste hulp, op de juiste plaats en van de juiste zorgverlener ontvangt.
Let op: vanaf 1 januari 2017 vergoedt uw zorgverzekeraar alleen de zorg van ggz-zorgaanbieders met een kwaliteitsstatuut. Raadpleeg hiervoor uw verzekering of zorgverzekeraar.

Bestuurlijk Akkoord Geestelijke Gezondheidszorg GGZ

De veranderingen in de GGZ staan in het Bestuurlijk Akkoord Toekomst GGZ 2013-2014 en in het Bestuurlijk Akkoord geestelijke gezondheidszorg 2014-2017. Vertegenwoordigers van zorgaanbieders, beroepsverenigingen, zorgverzekeraars en patiënten- en familieorganisaties werken hierin samen.

De Rijksoverheid. Voor Nederland