Staatscommissie overheidsingrijpen in gezinnen van start
Met ingang van 1 april 2026 start de staatscommissie overheidsingrijpen in gezinnen waar sprake is van kindermishandeling en/of ontwikkelingsbedreiging. De staatscommissie zal de regering adviseren over de vraag wanneer de overheid moet ingrijpen en betrokken moet zijn, wanneer de overheid mag ingrijpen, maar ook wanneer de overheid niet mag ingrijpen en welke voorwaarden en (rechts)bescherming van toepassing zijn voor deze gezinnen. Daarnaast kijkt de commissie of er alternatieve vormen van betrokkenheid of ingrijpen door de overheid mogelijk zijn.
Naast de staatscommissie werken Rijk, gemeenten, professionals en aanbieders aan het verbeteren van jeugdzorg met de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. De staatscommissie wordt uitgenodigd in haar advies ondersteunend te zijn aan de lopende ontwikkelingen binnen het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
Aanleiding staatscommissie
Uit het rapport van de Commissie toeslagen en uithuisplaatsingen bleek dat de onterechte terugvorderingen vanuit de toeslagenaffaire een grote rol hebben gespeeld bij problemen van de gezinnen en daarmee ook bij de uithuisplaatsingen van de kinderen. Tijdens het debat over dit rapport heeft de Tweede Kamer met een motie de regering verzocht een staatscommissie in te stellen. Het kabinet geeft met de start van deze staatscommissie uitvoering aan deze motie.
Ook is er steeds meer juridische en wetenschappelijke kritiek op de manier waarop de overheid ingrijpt in gezinnen waar sprake is van onveiligheid en/of ontwikkelingsbedreiging bij kinderen. Met name als vervolgens onvoldoende passende bescherming en hulp kan worden ingezet. De impact van overheidsingrijpen bij een gezin kan heel groot zijn, daarom is het goed hier zorgvuldig en kritisch naar te kijken.
Samenstelling en werkwijze
De commissie bestaat naast de voorzitter, mw. drs. M.I. (Mariëtte) Hamer, uit zes leden die vanuit bestuurlijk, ethisch, wetenschappelijk, juridisch en jeugddomein perspectief zijn voorgedragen;
- Dhr. mr. E. (Eddie) Bongers
- Mw. M.T.M. (Marcelle) Hendrickx
- Dhr. dr. H. (Hafez) Ismaïli M’hamdi
- Mw. prof. dr. M.J. (Majone) Steketee
- Dhr. mr. B.R. (Bart) Tromp
- Dhr. prof. dr. M.J.W. (Mark) van Twist
De commissie betrekt kennis en ervaringen uit de praktijk. Dit doet zij door te praten met professionals, ouders en jongeren die te maken hebben (gehad) met ingrijpen in het gezin. Naast deelrapporten brengt de staatscommissie haar eindrapport uit voor 1 april 2028.