Agressie, pesten, diefstal en ongepast gedrag. Dit zijn voorbeelden waardoor leerlingen en onderwijspersoneel zich niet altijd veilig voelen op school. Daarom zijn basisscholen, middelbare scholen en scholen voor gespecialiseerd onderwijs wettelijk verplicht om te zorgen voor veiligheid op school.
Regels voor veilige scholen
Leerlingen en personeel moeten veilig zijn op school. Daarom hebben scholen een zorgplicht. Dat betekent dat ze moeten zorgen voor sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen en personeel. Dat begint met goed veiligheidsbeleid.
Elke school moet daarom:
- jaarlijks (of vaker) de veiligheid van leerlingen onderzoeken;
- een coördinator hebben om pestgedrag tegen te gaan;
- een contactpersoon hebben bij wie leerlingen terecht kunnen als zij worden gepest. Dit mag dezelfde persoon zijn als de coördinator, maar hoeft niet.
- ervoor zorgen dat elk personeelslid een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) heeft. De VOG mag op het moment van indiensttreding niet ouder zijn dan 26 weken. Scholen moeten ervoor zorgen dat nieuwe personeelsleden een geldige VOG hebben voordat zij in dienst treden.
Veiligheid onderwijspersoneel
Al het onderwijspersoneel moet veilig kunnen werken. De Arbeidsomstandighedenwet regelt de rechten en plichten van werkgevers en werknemers. Aandacht voor de veiligheid van onderwijspersoneel is verder uitgewerkt in de Arbocatalogus PO en de Arbocatalogus VO.
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de arbeidsomstandigheden van het personeel.
Scholen bepalen praktische invulling veiligheidsbeleid
Scholen beslissen zelf hoe ze het veiligheidsbeleid in de praktijk vormgeven. Op voorwaarde dat ze voldoen aan de eisen uit de wet. Zo kunnen scholen er in sommige gevallen voor kiezen om meerdere verplichte rollen uit de wet door 1 persoon te laten uitvoeren. Of juist om voor elke rol een collega aan te wijzen. De stichting School & Veiligheid ondersteunt scholen bij het vormgeven van het veiligheidsbeleid. Scholen kunnen er terecht voor advies en materialen over het veiligheidsbeleid.
Plan kabinet: VOG dagelijks controleren
De regering werkt aan een nieuwe wet om dagelijks te controleren of iemand geen nieuw strafbaar feit heeft gepleegd dat een risico vormt voor de functie. Dit heet: continue screening. De nieuwe wet geldt naar verwachting vanaf augustus 2029.
Toezicht op veiligheid
De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op de scholen. De Inspectie kijkt of ze voldoen aan alle wettelijke taken voor veilig onderwijs. Voldoen scholen niet aan de regels? Dan moeten ze dit herstellen.
De inspectie maakt bij het toezicht gebruik van de resultaten uit:
- het jaarlijkse onderzoek van scholen naar de veiligheid van hun leerlingen;
- meldingen die de Inspectie heeft ontvangen.
Ontvangt de Inspectie een melding van onveiligheid? Dan onderzoekt de Inspectie hoe ernstig en urgent de melding is. Ook besluit de inspectie of er onmiddellijk (binnen 24 uur) actie nodig is. De melder krijgt altijd een reactie van de Inspectie op de melding.
De Inspectie van het onderwijs heeft meer informatie over het toezicht op sociale veiligheid in het onderwijs.