Kunt u zelf niet stemmen? Bijvoorbeeld omdat u ziek bent of op vakantie bent? Dan mag u iemand anders vragen om voor u te stemmen. Dit heet machtigen.
Let op: U mag alleen zelf iemand anders vragen om voor u te stemmen. Andere mensen mogen dus niet aan u vragen of zij voor u mogen stemmen. En u mag ook niet aan andere mensen vragen of u voor ze mag stemmen. Dat heet ook wel ronselen van volmachten en dat is strafbaar.
Manieren om iemand anders te vragen om voor u te stemmen (machtigen)
U kunt op 2 manieren iemand vragen om voor u te stemmen:
U kunt een andere kiezer toestemming geven om voor u te stemmen. Bijvoorbeeld als u ziek bent op de dag van de verkiezing. Dat kan op de achterkant van de stempas. U kiest zelf wie u toestemming geeft.
U kunt op de achterkant van uw stempas alleen toestemming geven aan een andere kiezer die:
- zelf ook mag stemmen;
- tegelijk stemt voor u én voor zichzelf;
- in dezelfde gemeente woont als u.
Zo werkt het:
- Vul samen met de andere kiezer de achterkant van uw stempas in.
- Zeg tegen de andere kiezer op welke partij en kandidaat u wilt stemmen.
- Geef uw ingevulde stempas mee aan de andere kiezer die voor u gaat stemmen.
- Geef een kopie van uw identiteitsbewijs mee.
Een duidelijke foto van uw identiteitsbewijs vanaf een telefoon of tablet mag ook.
De andere kiezer laat in het stemlokaal zien:
- uw ingevulde stempas;
- de kopie of foto van uw identiteitsbewijs;
- een eigen identiteitsbewijs en eigen stempas.
Let op: iemand mag per verkiezing voor maximaal 2 andere personen stemmen.
U kunt iemand anders vragen om voor u te stemmen met een formulier. Dat heet een schriftelijke volmacht.
Wanneer gebruikt u het formulier?
- Als u op de dag van de verkiezing niet in uw gemeente bent.
Bijvoorbeeld door vakantie of werk in het buitenland. - Als u geen kopie van uw identiteitsbewijs kunt meegeven aan de kiezer die voor u gaat stemmen. Bijvoorbeeld omdat uw identiteitsbewijs te oud is of omdat u uw identiteitsbewijs kwijt bent.
- Als de kiezer die voor u gaat stemmen niet in dezelfde gemeente woont als u.
Zo werkt het:
- Download het formulier ‘schriftelijke volmacht’ of haal het formulier bij uw gemeente.
- Vul het formulier in samen met de andere kiezer die voor u gaat stemmen.
- Lever het formulier vóór vrijdag 12 maart 2027 in bij de gemeente.
De andere kiezer krijgt daarna per post een schriftelijk volmachtsbewijs van de gemeente. - De andere kiezer neemt dit bewijs mee naar het stemlokaal.
U hoeft geen kopie of foto van uw identiteitsbewijs mee te geven. - Zeg tegen de andere kiezer op welke partij en kandidaat u wilt stemmen.
- U kunt alleen toestemming geven aan een andere kiezer die:
- zelf ook mag stemmen;
- in dezelfde provincie of hetzelfde waterschap woont als u;
- tegelijk stemt voor u én voor zichzelf
- Als u op de dag van de verkiezing niet in uw gemeente bent.
Ik wil iemand machtigen, maar ik kan geen handtekening zetten
Wilt u iemand machtigen, maar kunt u geen handtekening zetten en staat op uw identiteitsdocument ’niet in staat tot tekenen’? Dan kunt u iemand machtigen om voor u te stemmen zonder handtekening. U hoeft de schriftelijke volmacht of de machtiging via uw stempas dan niet te ondertekenen.
De gemeente of het stembureau controleert of de opmerking ‘niet in staat tot tekenen’ ook in uw identiteitsdocument staat. Als dat zo is, kan iemand anders voor u stemmen.
Lees meer over wat er geregeld is voor mensen met een beperking.
Voor hoeveel mensen mag ik met een volmacht gaan stemmen?
U mag per verkiezing voor maximaal 2 andere kiezers met een volmacht stemmen. Dit kan alleen tegelijk met het uitbrengen van uw eigen stem. U krijgt dus maximaal 6 stembiljetten mee in het stemhokje (als u voor de Provinciale Statenverkiezing én de waterschapsverkiezing stemt): 2 voor uw eigen stem en 4 voor de personen voor wie u met een volmacht stemt.
Ronselen van volmachten is strafbaar
Een kiezer mag alleen uit zichzelf een volmacht geven. Het is strafbaar om aan een kiezer te vragen een volmacht te verlenen. Dat heet ook wel ronselen van volmachten.