Kan ik iemand anders vragen om voor mij te stemmen?

Kunt u zelf niet naar het stembureau? Bijvoorbeeld omdat u ziek bent of omdat u op de dag van de verkiezingen niet in uw gemeente bent? Dan kunt u iemand anders vragen om voor u te stemmen. Dit heet machtigen. 

2 manieren om iemand anders te vragen om voor u te stemmen (machtigen)

U kunt op 2 manieren iemand vragen om voor u te stemmen:

  1. via uw stempas
  2. via een machtigingsformulier

U mag zelf kiezen wie u machtigt. De persoon die voor u stemt (de gemachtigde) moet:

1. Iemand machtigen via de stempas

Iemand machtigen via de stempas kunt u bijvoorbeeld doen als u ziek bent op de dag dat u wilt stemmen. Dit kan tot op de dag van de verkiezing. De persoon die u machtigt moet in dezelfde gemeente wonen als u.

Iemand machtigen via uw stempas werkt zo:

  • U vult de achterkant van uw stempas in. Doe dit samen met degene die u wilt machtigen, dan weet u zeker dat u de juiste persoon machtigt. 
  • Geef de gemachtigde uw stempas en een kopie van uw identiteitsbewijs mee. Dit mag ook een goed leesbare foto van uw identiteitsbewijs op een mobiele telefoon of tablet zijn. 
  • De gemachtigde laat de kopie van uw identiteitsbewijs zien op het stembureau. De gemachtigde moet ook zijn eigen identiteitsbewijs laten zien. 

De gemachtigde kan uw stem alleen tegelijk met zijn eigen stem uitbrengen. Een gemachtigde kan voor maximaal 2 andere personen stemmen.

2. Iemand machtigen via een machtigingsformulier

U kunt ook een andere kiezer machtigen om voor u te stemmen via een machtigingsformulier. Dit heet een schriftelijke volmacht. Enkele weken voor de verkiezingen is hiervoor bij uw gemeente een formulier verkrijgbaar.

Een schriftelijke volmacht kunt u bijvoorbeeld gebruiken als:

  • u op de dag dat u wilt stemmen niet in uw gemeente bent. Bijvoorbeeld omdat u op vakantie bent of omdat u vanwege uw werk in het buitenland zit;
  • u geen kopie van uw identiteitsbewijs mee kan geven. Bijvoorbeeld omdat uw identiteitsbewijs langer dan 5 jaar verlopen is en u niet meer op tijd een nieuw identiteitsbewijs kan aanvragen.

Iemand machtigen met een machtigingsformulier werkt zo:

  • U en de persoon die voor u gaat stemmen (de gemachtigde) moeten het formulier invullen: eerst degene die u wilt machtigen, daarna uzelf. Zo weet u zeker dat u de juiste persoon machtigt.
  • U levert het formulier in bij uw gemeente.
  • De gemachtigde ontvangt een volmachtbewijs waarmee hij voor u kan stemmen. Als de gemeente het volmachtbewijs heeft goedgekeurd, kan het volmachtbewijs niet meer worden ingetrokken.
  • De gemachtigde neemt het schriftelijke volmachtbewijs mee naar het stembureau. U hoeft geen kopie van uw identiteitsbewijs mee te geven. De gemachtigde kan uw stem alleen tegelijk met zijn eigen stem uitbrengen.

Stemmen voor iemand met een verstandelijke beperking

Heeft u een algemene volmacht om voor iemand met een verstandelijke beperking te handelen? Deze volmacht geldt niet voor verkiezingen en het stembureau accepteert die niet. 

Wel kan de kiezer met een verstandelijke beperking u machtigen om voor hem of haar te stemmen via de stempas of via een machtigingsformulier. U leest hierboven hoe dat moet. De persoon die niet kan stemmen, moet dit uit zichzelf aan u vragen. Diegene moet de volmacht zelf ondertekenen.

Ronselen van volmachten is strafbaar

Een kiezer mag alleen uit zichzelf een volmacht geven. Het is strafbaar om aan een kiezer te vragen een volmacht te verlenen. Dat heet ook wel ronselen van volmachten.