Pakistan: kansen in een complexe regio
Ministeries
Robert-Jan Siegert werkt als Nederlands ambassadeur in Pakistan, een land dat hem al lange tijd fascineerde. Het is een plek waar politiek, economie en veiligheid samenkomen. Met buurlanden als China, India, Afghanistan en Iran maakt hij de ontwikkelingen in de regio van dichtbij mee. ‘Je zit hier bovenop de actualiteit,’ zegt Siegert. ‘Dat maakt het een uitdagende, maar ook buitengewoon boeiende post.’
Waarom wilde u ambassadeur worden in Pakistan?
‘Ik heb ervaring opgedaan in Afrika en ook in Europa gewerkt, maar ik wilde mijn blikveld verder verbreden. Pakistan stond al jaren op mijn netvlies. Collega’s vertelden me altijd over de cultuur, het reizen en de intensiteit van het land. Dat bleef hangen.
Wat deze functie extra interessant maakt, is de combinatie van Nederlandse belangen. Handel en investeringen, maar ook migratie, regionale veiligheid en mensenrechten spelen hier tegelijk.
Daarnaast is dit een complexe regio. Pakistan ligt tussen China, India, Afghanistan en Iran. Je zit hier bovenop de competitie tussen grootmachten en regionale spelers. Dat maakt het werk uitdagend, maar ook buitengewoon boeiend.’
‘Pakistan telt zo’n 250 miljoen inwoners. Steden als Lahore en Karachi zijn groter dan Nederland.’
Wat viel u op toen u hier aankwam?
‘De schaal van het land. Pakistan telt zo’n 250 miljoen inwoners. Steden als Lahore en Karachi zijn groter dan Nederland. Er zijn enorme economische mogelijkheden, maar ook armoede en grote ongelijkheid.
Je merkt ook meteen dat Nederland hier welkom is. We hebben een goede reputatie. Mensen associëren ons met water, landbouw en klimaat. Dat zijn precies de thema’s die hier spelen. Ook de link met internationaal recht, via Den Haag, wordt vaak genoemd.'
'Tegelijk zie je hoe hard klimaatverandering hier binnenkomt. Pakistan behoort tot de landen die het zwaarst worden getroffen. Overstromingen veroorzaken jaarlijks enorme schade en veel slachtoffers.
En er is ook een veiligheidsdimensie. Er waren recent spanningen met India en er zijn aanslagen, vooral in het westen van het land, maar ook in Islamabad. Die situatie nemen we serieus en volgen we nauwgezet. Pakistan is een gastvrij en open land, maar de onderliggende spanningen zijn voelbaar. Daarom is het belangrijk dat reizigers het reisadvies goed opvolgen.’
‘Nederland is de tweede handelspartner van Pakistan binnen de EU.’
Op welke onderwerpen werken Nederland en Pakistan samen?
‘Onze relatie is breed, maar handel en investeringen vormen de ruggengraat. Nederland is de tweede handelspartner van Pakistan binnen de EU. Pakistan exporteert vooral textiel, leer, landbouwproducten en medische apparatuur. Veel sportartikelen die je in Europa ziet, worden hier gemaakt.
Nederlandse bedrijven zijn sterk in agrofood, watermanagement en de opslag van chemische en olieproducten. De economische cijfers laten zien dat het vertrouwen in Pakistan voorzichtig toeneemt. Dat biedt kansen.'
'Migratie is daarbij een belangrijk thema. Pakistan vangt al decennialang grote aantallen vluchtelingen uit de regio op, met name uit Afghanistan. Nederland zet in op het tegengaan van irreguliere migratie richting Europa door hier te investeren in opvang en stabiliteit. Die inzet richt zich op vluchtelingen en op de gastgemeenschappen die hen opvangen. Het is belangrijk dat lokale structuren deze druk aankunnen.’
We werken ook samen op het gebied van mensenrechten en op terreinen als cultuur, sport en hoger onderwijs. Zo volgt een groot deel van de Pakistaanse diplomaten trainingen in Nederland via Clingendael.’
Kunt u een voorbeeld noemen van de samenwerking?
‘Een aansprekend voorbeeld is de joint venture tussen FrieslandCampina en het Pakistaanse bedrijf Engro. Die is inmiddels marktleider in verse zuivel, met ongeveer 60 procent marktaandeel. Dat laat zien wat hier mogelijk is, ook gezien de schaal van het land.
Op migratiegebied investeren we in opvang en stabiliteit, bijvoorbeeld via zogeheten urban cohesion hubs. Dat zijn ontmoetingsplekken waar vluchtelingen, ontheemden en lokale bewoners samenkomen voor onderwijs, medische en psychologische zorg en sociale activiteiten.'
'Daarnaast ondersteunen we bedrijven ook heel praktisch. Dat gaat van deelname aan beurzen en het delen van marktinformatie tot het helpen oplossen van concrete knelpunten. Soms gaat het om regelgeving, soms om praktische problemen. Dat hele palet zetten we als ambassade in.
Ook werken we met NGO’s en de VN, bijvoorbeeld via UNODC, aan het tegengaan van radicalisering in grensgebieden van Pakistan en Afghanistan. Daarnaast steunen we mensenrechtenorganisaties en reiken we jaarlijks de Mensenrechtentulp uit aan mensenrechtenverdedigers.’
Wat kunnen Nederland en Pakistan van elkaar leren?
‘Er is veel belangstelling voor Nederlandse kennis op het gebied van watermanagement, klimaatadaptatie en duurzame landbouw. Die expertise sluit goed aan bij de uitdagingen en kansen die hier liggen. Dat blijft de kern van onze samenwerking.
Ook internationaal is Pakistan een belangrijke speler. Het land zit in de VN-Veiligheidsraad en treedt dit jaar toe tot de Mensenrechtenraad. Op ingewikkelde internationale dossiers is het waardevol om met elkaar van gedachten te wisselen, ook als we niet altijd hetzelfde perspectief hebben.
Er zijn ook uitwisselingen op het gebied van cultuur en sport. Hockey en cricket leven hier enorm. Dat zijn terreinen waarop leren van elkaars ervaringen bijdraagt aan wederzijds begrip.’
Waar hoopt u over een paar jaar met trots op terug te kijken?
‘Ik hoop dat we de relatie hebben verdiept. Handel en investeringen blijven belangrijk, vooral in agro en water.
Het zou mooi zijn als onderwijs, cultuur en sport daarin een stevigere plek hebben gekregen. Dan hebben we de samenwerking echt verbreed.’