Organisatie

Het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) is verantwoordelijk voor onze rechtsorde. Een rechtsorde waarin mensen moeten kunnen samenleven, ongeacht hun opvattingen of levensstijlen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt bovendien aan een veiliger en rechtvaardiger samenleving. Het doet dat samen met partners als gemeenten, onderwijsinstellingen, bedrijven, inspecties en de Belastingdienst.

Daarnaast kan het ministerie van Justitie en Veiligheid ook rechtstreeks ingrijpen in het leven van mensen. Soms is die ingreep groot; dan sluiten we een veroordeelde in, of zetten we ouders uit de ouderlijke macht. Soms is die ingreep relatief klein; dan innen we een boete voor een verkeersovertreding. Maar in alle gevallen gaat het om ingrepen die alleen Justitie en Veiligheid kan en mag doen.

De gespecialiseerde diensten van JenV

Het ministerie van Justitie en Veiligheid bestaat uit diensten die elk een eigen werkterrein hebben en op een geheel eigen wijze ingrijpen in de levensloop van mensen.

  • De Raad voor de Kinderbescherming komt op voor de rechten van het kind.
  • Het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) int boetes.
  • Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) verricht diverse soorten onderzoek, die kunnen bijdragen aan het boven water halen van de waarheid in strafzaken.
  • De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) of het gevangeniswezen voert vrijheidsstraffen en maatregelen uit.
  • Het bestuursdepartement houdt zich bezig met beleidsonderwerpen ter ondersteuning en advisering van de minister van Justitie en Veiligheid.
  • De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is verantwoordelijk voor de uitvoering van het toelatingsbeleid in Nederland. Dat houdt in dat de IND alle aanvragen beoordeelt van vreemdelingen die in Nederland willen verblijven of Nederlander willen worden.
  • De Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) is een taakorganisatie van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De DT&V heeft tot taak om op een humane en professionele wijze het vertrek te bevorderen van vreemdelingen die Nederland moeten verlaten.

Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid.

Openbaar Ministerie (OM), Politie en rechtspraak

Het Openbaar Ministerie (OM), verantwoordelijk voor opsporing en vervolging van criminelen, neemt naast de gespecialiseerde diensten een bijzondere positie in. Het OM heeft een grote autonomie op zijn eigen werkterrein. De minister van Justitie en Veiligheid is ook verantwoordelijk voor de politie.

De rechtspraak (rechtbanken) maakt géén deel uit van het ministerie. De rechtspraak is onafhankelijk georganiseerd.