Intergemeentelijke samenwerking

Door de Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) kunnen gemeenten, provincies en waterschappen samenwerken in publiekrechtelijke constructies. De wijziging van de WGR is sinds 1 januari 2015 van kracht.

Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR)

De WGR kent 5 vormen van intergemeentelijke samenwerking. Dat zijn:

Verschillen tussen de samenwerkingsvormen

De 5 vormen verschillen van elkaar in de organen die worden ingesteld. En het wel of niet hebben van rechtspersoonlijkheid. Het openbaar lichaam en de bedrijfsvoeringsorganisatie hebben rechtspersoonlijkheid. Het verschil tussen deze 2 vormen is dat de bedrijfsvoeringsorganisatie een enkelvoudig, ongeleed (1 orgaan) bestuur heeft. Het openbaar lichaam heeft een geleed bestuur (algemeen en dagelijks bestuur en een voorzitter).

Door het ongelede bestuur geldt een beperking voor de overdracht van taken aan een bedrijfsvoeringsorganisatie. Deze kan alleen gebruikt worden voor taken op het terrein van bedrijfsvoering of eenvoudige uitvoering.

Inrichting en functioneren van de samenwerking

De WGR bevat regels voor de inrichting en het functioneren van de samenwerking. Met de wijziging van de WGR veranderen vooral in de planning- en controlecyclus een aantal zaken. De wijzigingen kunnen de invloed van gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen versterken.

Verplichte plusregio’s afgeschaft

Voormalige plusregiogemeenten zijn sinds 1 januari 2015 niet langer wettelijk verplicht om samen te werken. Het geld van het Rijk voor activiteiten van plusregio’s vervalt daardoor ook. Vrijwillig samenwerken blijft gewoon mogelijk.

De 7 plusregio’s waren samenwerkingsverbanden tussen gemeenten rondom grote steden. In plaats van een verplichte extra bestuurslaag mogen overheden nu zelf kiezen op welke manier ze samenwerken.

Vervoer van plusregio naar provincie

Het regionaal verkeer- en vervoersbeleid van de plusregio’s valt sinds 1 januari 2015 onder de provincies. Zij ontvangen nu ook geld van het Rijk dat eerder naar de plusregio’s ging.

Alleen in de provincie Noord-Holland is de vervoerregio rondom Amsterdam verantwoordelijk voor het vervoersbeleid en in Zuid-Holland de vervoerregio Rotterdam/Haaglanden. Deze vervoerregio’s beslaan het gebied van de voormalige plusregio’s.

Kabinet Rutte III: politieke verantwoording gemeentelijke samenwerking

Het kabinet wil de politieke verantwoording over gemeentelijke samenwerking verbeteren. Hiervoor wordt de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) aangepast. Dit staat in het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de Toekomst’. Het kabinet werkt dit voornemen nog verder uit.