Wat is TiSA?

Het Trade in Services Agreement (TiSA) is een verdrag voor de internationale handel in diensten. Sinds november 2016 liggen de onderhandelingen stil. Het verdrag maakt het bijvoorbeeld voor Nederlandse uitzendbureaus eenvoudiger om in Australië actief te worden. Of voor Nederlandse touroperators die zich dankzij TiSA makkelijker in Hong Kong kunnen vestigen.

TiSA: verdrag tussen 23 leden WTO

23 leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) onderhandelen over TiSA. Nederland is als lid van de Europese Unie ook bij TiSA betrokken. De andere landen zijn: 

  • Australië; 
  • Canada; 
  • Chili; 
  • Colombia; 
  • Costa Rica; 
  • Hong Kong; 
  • IJsland; 
  • Israël; 
  • Japan; 
  • Liechtenstein; 
  • Mauritius; 
  • Mexico; 
  • Nieuw-Zeeland; 
  • Noorwegen; 
  • Pakistan; 
  • Panama; 
  • Peru; 
  • Taiwan; 
  • Turkije; 
  • Verenigde Staten; 
  • Zuid-Korea;
  • Zwitserland. 

Samen vertegenwoordigen de 23 leden 70% van de internationale handel in diensten.

TiSA: belang van dienstenhandel

9 van de 10 Nederlanders werkt in de dienstensector. Deze sector is verantwoordelijk voor 80% van de Nederlandse economie. Nederland verdient ruim 11% van zijn bruto binnenlands product (bbp) met het exporteren van diensten. Het bbp is het totale bedrag dat met goederen en diensten verdiend wordt.

Voor de export van diensten zijn weinig geïmporteerde producten of diensten nodig. Daarom voegt een geëxporteerde dienst veel toe aan de Nederlandse economie. Meer dan bij de export van goederen. Op dit moment exporteert Nederland vooral nog diensten naar Europese landen. TiSA biedt Nederland een kans om de dienstenexport naar landen buiten de EU uit te breiden. Dit levert welvaart en werkgelegenheid op.

Waarover gaat TiSA?

In TiSA worden onder andere over de volgende onderwerpen afspraken gemaakt: 

  • financiële dienstverlening; 
  • regelingen voor kennismigranten; 
  • informatievoorziening vanuit de overheid voor buitenlandse ondernemers; 
  • zakelijke dienstverlening (bijvoorbeeld juridisch advies);
  • transport;
  • pakketbezorgdiensten;
  • telecommunicatie;
  • elektronische handel (zoals internetaankopen).

Doel TiSA

TiSA gaat verder dan afspraken die binnen de Wereldhandelsorganisatie in 1995 zijn gemaakt over dienstenhandel. Alle WTO-leden handelen op basis van de regels uit 1995 in diensten. Er is een aantal onderwerpen waar deze oude regels niet over gaan, bijvoorbeeld elektronische handel. Zulke onderwerpen worden in TiSA behandeld. 

Nederland maakt het liefst afspraken op wereldniveau zodat voor alle landen dezelfde regels gelden. Dit is niet altijd mogelijk omdat de WTO-leden het niet eens kunnen worden. Daarom maakt de EU nu met een kleinere groep WTO-leden afspraken over dienstenhandel. 

Nederland wil dat TiSA de basis vormt voor nieuwe wereldwijde afspraken binnen de WTO over dienstenhandel.

TiSA: buitenlandse bedrijven in Nederland

Buitenlandse bedrijven zijn op dit moment al welkom in Nederland en kunnen zich al gemakkelijk vestigen. Voorwaarde is wel dat bedrijven zich aan de Nederlandse wet- en regelgeving houden. In TiSA zal Nederland zijn markt voor buitenlandse bedrijven niet verder openstellen. Door TiSA zullen er daarom niet veel meer buitenlandse bedrijven naar Nederland komen. Daarentegen wordt het voor Nederlandse bedrijven wel een stuk gemakkelijker om zich in het buitenland te vestigen.

Waar gaat TiSA niet over?

In TiSA staan geen afspraken over kwaliteitseisen waaraan een geleverde dienst moet voldoen. Of over de hoogte van beroepseisen (bijvoorbeeld diploma’s). Nederland blijft dit zelf regelen. TiSA bevat geen afspraken over samenwerking op het gebied van regelgeving  (regulatory cooperation) of investeringsbescherming.

De EU heeft publieke diensten uitgezonderd van TiSA. Hierdoor kan Nederland geprivatiseerde diensten nationaliseren als de politiek dit wil. De Nederlandse overheid mag zelf bepalen wat zij een publieke dienst vindt. Het maakt daarbij niet uit of deze dienst door publiek of privaat geld wordt gefinancierd. De uitzondering van publieke diensten is een voorwaarde voor Nederland om steun te geven aan TiSA.

Onderhandelingen TiSA: stand van zaken

De Europese Commissie (EC) onderhandelt namens de 28 lidstaten van de EU met de andere landen over TiSA. In 2012 hebben de regeringen van de 28 EU-lidstaten de EC toestemming voor de onderhandelingen over TiSA gegeven. Er zijn kaders opgesteld waarbinnen de EC moet blijven bij de onderhandelingen.

De onderhandelingen zijn in maart 2013 begonnen. Er zijn 22 onderhandelingsrondes geweest.
Over een groot aantal onderwerpen is overeenstemming bereikt. Naar verwachting worden de onderhandelingen in 2017 afgerond.

Als de onderhandelingen klaar zijn wordt beslist of de EU partij wordt bij TiSA. Deze beslissing wordt door de regeringen van de 28 EU-landen en het Europees Parlement genomen. Mogelijk zullen ook alle nationale parlementen van de EU-landen over TiSA mogen stemmen.
De tekst van het akkoord komt online als de onderhandelingen klaar zijn. Het akkoord is dan voor iedereen te lezen.