Terugkeer naar de samenleving van gedetineerden

De overheid wil zorgen voor een goede terugkeer van gedetineerden in de samenleving. Het penitentiair programma laat gedetineerden geleidelijk wennen aan de terugkeer in de samenleving.

Inhoud penitentiair programma

Tijdens het penitentiair programma kunnen gedetineerden het laatste gedeelte van hun celstraf buiten de inrichting doorbrengen. Zij worden dan wel in hun vrijheid beperkt en er vindt controle plaats. De straf is namelijk nog niet afgelopen.

Deelnemers aan het programma moeten verplicht meewerken aan een aantal activiteiten. Bijvoorbeeld een arbeidstraject of behandeling van een psychische stoornis of verslaving.

Voorwaarden penitentiair programma

Om mee te mogen doen aan het penitentiair programma moeten gedetineerden:

  • volwassen zijn of volgens het volwassenenstrafrecht zijn berecht;
  • veroordeeld zijn tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van minstens 6 maanden;
  • nog minstens 4 weken en hoogstens 1 jaar hun straf uitzitten.

Gedetineerden komen niet aanmerking als:

  • nog niet precies vaststaat wanneer hun straf afloopt;
  • ze na afloop van de straf in een tbs-kliniek komen;
  • ze in een extra beveiligde inrichting verblijven.

Nazorg gedetineerde bij terugkeer in de samenleving

De overheid wil zorgen voor een goede terugkeer van gedetineerden in de samenleving. Voor een goede terugkeer (re-integratie) in de samenleving heeft een ex-gedetineerde identiteitspapieren, onderdak, inkomen en zorg nodig. De meeste gemeenten hebben een coördinatiepunt dat ex-gedetineerden hierbij helpt.

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) houdt na het ontslag van een gedetineerde contact met de gemeente waar hij verblijft. Medewerkers van de maatschappelijke dienstverlening bespreken met de gedetineerde welke vervolgstappen nodig zijn. Ook verwijzen ze door naar andere instellingen, zoals het UWV of de reclassering.

Gemeente ontvangt melding over terugkeer of verlof gedetineerden

Gemeenten krijgen een melding over de terugkeer in de samenleving of het verlof van een (ex-)gedetineerde. Dit gebeurt via het systeem Bestuurlijke Informatievoorziening Justitiabelen (BIJ). Met deze informatie kan de burgemeester beoordelen of de terugkeer van de gedetineerde de openbare orde mogelijk kan verstoren. De burgemeester kan dan maatregelen treffen om dit te voorkomen.