Hoe is de zorgverzekering in Nederland geregeld?

Iedereen die in Nederland woont of werkt moet een basisverzekering voor zorg (basispakket) afsluiten. De Rijksoverheid bepaalt wat er in het basispakket zit. Dat is medisch noodzakelijke zorg waar iedereen recht op heeft. Zorgverzekeraars bepalen zelf wat in aanvullende verzekeringen zit.

Verplichte basisverzekering voor iedereen

De basisverzekering dekt de standaardzorg van bijvoorbeeld huisarts, ziekenhuis of apotheek. Voor de meeste zorg in het basispakket geldt een eigen risico. Er kunnen ook nog eigen bijdragen gelden.

De belangrijkste kenmerken van het basispakket zijn:

  • De basisverzekering is verplicht als u woont of werkt in Nederland. Ook voor kinderen.
  • Het basispakket is voor iedereen gelijk.
  • Het basispakket is bepaald door de overheid. De inhoud kan jaarlijks veranderen. De overheid stelt ook de hoogte van het eigen risico en de hoogte van de zorgtoeslag vast. Voor bepaalde zorg geldt geen eigen risico, zoals huisartsenzorg of verloskundige zorg. De overheid bepaalt ook voor welke zorg u een eigen bijdrage moet betalen. Dit staat helemaal los van het eigen risico.
  • Een zorgverzekeraar moet u accepteren voor het basispakket.
  • De premie van een polis is voor iedereen gelijk. Iedereen met dezelfde polis betaalt dus hetzelfde, ongeacht leeftijd of gezondheid.
  • Zorgverzekeraars hebben zorgplicht. Zij moeten zorgen dat iedereen op tijd en binnen redelijke afstand de zorg krijgt die nodig is.

Vrijwillige aanvullende verzekering

Een aanvullende verzekering dekt (een deel van de) zorg die niet in het basispakket zit. Bijvoorbeeld extra vergoeding voor een behandeling bij de tandarts.

De belangrijkste kenmerken van de aanvullende verzekering zijn:

  • Er zijn verschillende pakketten, die allemaal een aanvulling zijn op de basisverzekering. De zorgverzekeraar bepaalt de voorwaarden en vergoedingen. De overheid heeft dus géén invloed op de aanvullende verzekeringen.
  • Een aanvullende verzekering is niet verplicht. Omdat er veel verschillende pakketten zijn, is het belangrijk dat u de aanvullende verzekering goed afstemt op wat u nodig heeft. Een zorgverzekeraar mag u weigeren voor een aanvullende verzekering. Bijvoorbeeld oudere mensen die veel zorg nodig hebben. In de praktijk gebeurt dit bijna nooit.

Goede en toegankelijke zorg voor iedereen

Het Nederlandse zorgstelsel garandeert goede en toegankelijke zorg voor iedereen. Zorgverzekeraars moeten iedereen als verzekerde accepteren voor het basispakket. Leeftijd of gezondheid mogen hierbij geen rol spelen.

Iedereen betaalt mee aan de zorgverzekering. Gezonde jongeren betalen bijvoorbeeld mee aan medisch-specialistische zorg die ouderen vaak nodig hebben. En ouderen betalen mee aan de kraamzorg die voor jonge moeders belangrijk is.

Betaalbare zorg

Concurrentie tussen verzekeraars moet leiden tot goede én betaalbare zorg. Met een betaalbare premie voor verzekerden. Verzekeraars onderhandelen met zorgverleners over de prijs van geleverde zorg. Op die manier wordt de zorg ook betaalbaarder.

Wel moeten verzekeraars zorg vergoeden als een verzekerde daar recht op heeft. Dat staat in de Zorgverzekeringswet.

Veelbelovende zorg sneller in het basispakket

Het duurt lang voordat  patiënten profiteren van vernieuwingen in de zorg. De overheid wil dat veelbelovende behandelingen, medische technologie en medicijnen sneller in het basispakket komen. Om dit te bevorderen, wordt jaarlijks geld beschikbaar gesteld. 

Een deel van het geld gaat jaarlijks naar de subsidieregeling Veelbelovende zorg sneller bij de patiënt. Deze regeling is bestemd voor nieuwe zorg  zoals behandelingen, hulpmiddelen en medische technologie. Het doel van de regeling is om via onderzoek zo snel en nauwkeuring mogelijk vast te stellen of die nieuwe zorg je gezondheid verbeterd (is het effectief?) en tegen welke kosten (is het kosteneffectief?). Zo is gemakkelijker vast te stellen of de samenleving baat heeft bij de nieuwe zorg. De subsidie is dus bestemd voor onderzoek dat de toegevoegde waarde moet aantonen van de nieuwe behandeling of hulpmiddel. De regeling is op 1 februari 2019 gestart.

Verder gaat een deel naar de Voorwaardelijke toelating weesgeneesmiddelen, conditionals en exceptionals. Dit is een vergelijkbare regeling, maar dan specifiek gericht op medicijnen. Het gaat om medicijnen tegen zeldzame ziekten (weesgeneesmiddelen) en medicijnen die voorwaardelijk tot de markt zijn toegelaten. Deze regeling is ook in 2019 van start gegaan. 

Kabinet-Rutte IV: eigen risico slimmer en betaalbaarder

Het kabinet wil het eigen risico slimmer en betaalbaarder maken. Zo hoeven mensen niet in een keer hun gehele eigen risico te betalen, maar een betaling per behandeling tot een maximum van 385 euro. Daarnaast wil het kabinet de stapeling van eigen bijdragen monitoren en tegengaan. Het kabinet werkt deze plannen uit het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar toekomst' nog verder uit.