Hoe zit het met: EU-toetreding Oekraïne?

Ministeries

Oekraïne wil lid worden van de Europese Unie (EU). Daarvoor moet het land eerst nog grote hervormingen doen. Nederland ondersteunt Oekraïne daarin. Welke voorwaarden zijn er om EU-lid te kunnen worden? En hoe staat Oekraïne er nu voor?

Hoe staat Nederland tegenover Oekraïense EU-toetreding?

Oekraïne is een sterke Europese bondgenoot en een belangrijke handelspartner, ook voor Nederland. Het land ligt misschien wel dichterbij dan je denkt: de westgrens ligt maar 1.200 kilometer van Nederland. Dat is minder ver dan Portugal. Oekraïne is ook een land in oorlog. Door zich te verdedigen tegen Rusland, verdedigt Oekraïne heel Europa.

Kortom, Oekraïne is een belangrijke bondgenoot. Het kabinet steunt de wens van Oekraïne om lid te worden van de EU. Voor EU-lidmaatschap moet Oekraïne wel eerst voldoen aan alle voorwaarden. Ook daarom organiseren Nederland en Oekraïne jaarlijks samen de ‘Lviv-conferentie’.

Hoe kan Oekraïne lid worden van de EU?

Sinds 2022 is Oekraïne kandidaat-lidstaat. Dat betekent dat alle EU-landen het erover eens zijn dat de toekomst van Oekraïne in de EU ligt. Maar dat kan pas als Oekraïne voldoet aan de voorwaarden voor EU-toetreding en EU-wetten overneemt. Belangrijk onderdeel van de toetredingseisen zijn de zogenaamde Kopenhagencriteria:

  1. Een democratie die mensenrechten en minderheden beschermt. En waarin ook de overheid zich aan de wet houdt (een rechtsstaat).
  2. Een goed draaiende economie die sterk genoeg is om mee te doen met bedrijven in de rest van de EU.
  3. De gezamenlijke wetten en regels van de EU overnemen en invoeren.

Om aan deze eisen te voldoen, is het nodig dat Oekraïne hervormingen doorvoert. Alleen dan kan het land bij de EU aansluiten. En dat proces kan lang duren.

Hoe staat de EU-toetreding van Oekraïne ervoor?

Of Oekraïne voldoet aan de voorwaarden – en dus lid mag worden van de EU – controleert de Europese Commissie en besluiten de EU-landen. De Europese Commissie is op dit moment voorzichtig positief over de voortgang die Oekraïne maakt. Oekraïne zet goede stappen, maar er moet nog veel gebeuren. De grote aandachtspunten zijn:

  • Oekraïne werkt aan het verbeteren van de democratie en rechtsstaat. Bijvoorbeeld met internationale commissies die Oekraïense rechters toetsen en selecteren op integriteit. Zo moet de rechtspraak versterkt worden. Maar dit kost tijd. En zo zijn er nog andere hervormingen nodig.
  • In het bestrijden van corruptie heeft Oekraïne belangrijke stappen gezet. Er zijn speciale diensten opgericht om corruptie op te sporen en aan te pakken. Regelmatig komen ambtenaren en politici die van corruptie worden beschuldigd voor de rechter. Tegelijkertijd kunnen de diensten die corruptie bestrijden worden versterkt om nog effectiever hun werk te doen.

Kortom: ondanks de oorlog zet Oekraïne serieuze stappen richting de Europese Unie. Maar op dit moment voldoet het land nog niet aan alle voorwaarden. Nederland blijft Oekraïne helpen bij de nodige hervormingen. Want als Oekraïne de juiste stappen blijft zetten en uiteindelijk kan toetreden, krijgt de EU er een sterk lid bij.