Weblogbericht | 24-04-2026 | Ministerie van Buitenlandse Zaken

Waarom is het buitenland belangrijk voor Nederland?

De laatste jaren komt het buitenland vaak dichtbij. Denk aan vluchtelingen, de oorlog in Oekraïne, of stijgende (olie)prijzen door het conflict in het Midden-Oosten. Zo heeft het buitenland veel effect op hoe het in Nederland gaat.

Meer dan een derde van de Nederlandse inkomsten komt uit handel met het buitenland. Nederland heeft dus andere landen nodig. Niet alleen om economisch sterk te blijven, maar ook voor onze veiligheid. Meer weten? Lees ook: Genoeg problemen in Nederland. Waarom doen we zo veel in het buitenland?

Wat gebeurt er in de wereld?

De wereld om ons heen verandert snel. Denk aan:

• Verschuivende machten. In een veranderende wereld wil Nederland een betrouwbare partner zijn, die investeert in de samenwerking met de Verenigde Staten en samenwerking met landen in Afrika, Azië en de Indo-Pacific.
• Een toename van leiders (autocraten) die democratie of mensenrechten negeren.
• Minder landen die zich houden aan internationale regels. Meer landen zetten hun economische macht in om hun doelen te bereiken. Deze ontwikkelingen maken de wereld onveiliger en onvoorspelbaarder. Voor Nederland is het daarom belangrijk om minder afhankelijk te worden. Bijvoorbeeld als het gaat om energie, defensie, grondstoffen of technologie. Tegelijkertijd is het nóg belangrijker geworden om samen te werken met andere landen. Zoals in de Europese Unie (EU) of de NAVO. Om te beschermen wat voor ons belangrijk is. Denk aan welvaart, veiligheid en onze vrijheden.
• Niet alle landen waarmee Nederland samenwerkt, delen dezelfde waarden. Het kabinet is waardengedreven en realistisch, maar ook optimistisch. Waardengedreven, omdat we blijven staan voor wat we belangrijk vinden, zoals mensenrechten en democratie. Omdat we onze veiligheid, welvaart en vrijheid willen beschermen. Een op regels gebaseerde wereldorde dient onze welvaart, handel, vrijheid en territoriale veiligheid. Realistisch omdat de situatie in de wereld op dit moment uitdagend is en we ook zullen moeten samenwerken met landen die niet perse dezelfde normen en waarden erop nahouden. Optimistisch omdat Nederland en de EU veel te bieden hebben en van de eigen kracht moeten uitgaan. Samen met onze bondgenoten zijn we krachtig genoeg om onze vrijheden en onze economie te beschermen. Met behulp van diplomatie, handel, ontwikkelingssamenwerking en defensie.

Wat zijn de Nederlandse plannen voor buitenlandbeleid?

Om onze manier van leven te beschermen, zijn belangrijke stappen nodig. Dit zijn de plannen voor de komende jaren in het kort:

Verantwoordelijkheid nemen voor onze veiligheid

Sinds de Russische oorlog in Oekraïne zijn dreigingen dichterbij gekomen. Ook verandert de positie van de Verenigde Staten. Daarom moeten Nederland en Europa beter voor onze eigen veiligheid zorgen. Ook Nederlanders moeten tegen een stootje kunnen (Denk Vooruit). Om onszelf beter te beschermen, wil het kabinet:

• Oekraïne blijven steunen. Oekraïne verdedigt ook onze vrijheid en veiligheid. Lees waarom steun aan Oekraïne belangrijk blijft.
• Een sterker Europa in de NAVO. Het kabinet gaat de NAVO-afspraak om 3,5% van de jaarlijkse Nederlandse inkomsten (BBP) aan defensie te besteden in de wet vastleggen. Nederland werkt samen met andere Europese landen om de NAVO sterk te houden. Zo gaat Nederland in gesprek met Frankrijk over nucleaire afschrikking.
• Meer Europese samenwerking voor defensie en veiligheid. Bijvoorbeeld door samen wapens te maken of in te kopen. En meer inzet op sancties, om landen te dwingen te stoppen met agressie.
• Meer stabiliteit in de wereld. Problemen in andere landen kunnen ook naar Nederland komen. Denk aan vluchtelingenstromen, terrorisme of georganiseerde misdaad. Daarom zet Nederland zich in voor vrede en mensenrechten.

Onze welvaart versterken – wereldwijd

Er is in de wereld veel competitie om geld en grondstoffen. Die bepaalt ook hoe goed het in Nederland en Europa gaat. Voor veel producten zijn we vaak afhankelijk van andere landen. Dat maakt ons kwetsbaarder. Daarom wil het kabinet:

• Minder afhankelijk zijn van een kleine groep landen. Het is belangrijk dat Nederland met verschillende landen handelt. Zo zijn we minder kwetsbaar.
• Nieuwe handel en investeringen. Nederland wil betere economische banden met andere landen. Ook vanuit de EU. Daarbij maken we afspraken over eerlijke handel, toegang tot grondstoffen en bescherming van mens en milieu. Zo is Europa een aantrekkelijk alternatief voor andere grote machtsblokken.
• Geld verdienen met waar we goed in zijn. Nederland en andere EU-landen richten zich bijvoorbeeld op microchips (halfgeleiders), industrie voor materiaal op zee en grondstoffen.
• Inzetten op verantwoord ondernemen (IMVO). Het kabinet helpt Nederlandse bedrijven om in het buitenland goed en eerlijk te werken.

Internationale regels en rechten beschermen

Internationale regels zijn belangrijk. Om rechten van mensen te beschermen. Of om te zorgen dat landen grenzen respecteren en schepen veilig kunnen varen. Maar al deze regels staan wereldwijd onder druk. Daarom wil het kabinet onder andere:

• Internationale regels verdedigen. Nederland steunt internationale organisaties en rechtbanken, zoals het Internationaal Strafhof. Ook spreekt Nederland landen aan die zich niet aan afspraken houden, bijvoorbeeld bij oorlog of schending van mensenrechten.
• Democratie en juiste informatie beschermen. Gelijkgestemde landen zullen zich meer moeten verenigen voor het versterken van democratische krachten, het beschermen van de open wereldeconomie en het bevorderen van de internationale rechtsorde.
• Eerlijke afspraken over vluchtelingen. Nederland ondersteunt landen die veel vluchtelingen opvangen. En werkt met andere Europese landen aan strenge, maar menselijke afspraken over asiel en migratie.
• Inzetten voor mensenrechten. Ook in het buitenland komt Nederland op voor vrouwen en minderheden, jongeren,  lhbtiq+-personen, vrijheid van geloof en persvrijheid.

Nederlanders wereldwijd ondersteunen

Over de hele wereld heeft Buitenlandse Zaken ambassades en consulaten. Die zijn er om Nederlanders in het buitenland te helpen. Bijvoorbeeld om ondernemers te steunen, of om reizigers te helpen. Ambassades zijn ook belangrijk voor de banden met andere landen (lees ook: wat is diplomatie?). Daarom investeert het kabinet in dit netwerk, om in het buitenland meer op te komen voor de belangen van Nederland.

Sterkere samenwerking met landen en organisaties

Het kabinet wil een meer eensgezind Europa. Daarbij hoort ook een EU-begroting die beter aansluit bij de wereld van nu. Met meer geld voor energie, veiligheid en een sterke economie. Ook moet de EU sneller besluiten kunnen nemen op het gebied van veiligheid en buitenlandbeleid, zodat niet één land alles kan tegenhouden.

Nederland versterkt ook de banden met andere Europese landen. Om samen te werken op het gebied van veiligheid, energie, migratie en innovatie. Ook buiten Europa werkt Nederland aan gezamenlijke belangen. Bijvoorbeeld met partners zoals Canada en landen in de Indo-Pacific, Afrika en de Golfregio.

Het kabinet investeert in ontwikkelingssamenwerking. Om op basis van gelijkwaardigheid met landen samen te werken en zo onze vrede, veiligheid en welvaart te beschermen. Dit doet het kabinet door onder andere te investeren in democratisering en goed bestuur, vrouwenrechten, humanitaire hulp, gezondheid, klimaat en onderwijs.

Het kabinet vindt het ook belangrijk dat internationale organisaties goed werken. Denk aan de Verenigde Naties (VN) en de Wereldbank. Zulke internationale organisaties dragen bij aan een veiligere en stabielere wereld. Nederland zet zich in voor hervormingen, zodat de organisaties beter werken. Ook de EU kan hieraan bijdragen, als belangrijkste donor van dit systeem waarin landen elkaar helpen. Want een wereld van samenwerking maakt ook Europa veiliger en welvarender.

Meer weten? Lees de beleidsbrief Buitenlandse Zaken

Wil je de plannen van het kabinet in meer detail bekijken? Lees dan de beleidsbrief Buitenlandse Zaken.