Met de voeten in de klei: hoe kleine Nederlandse initiatieven wereldwijd verschil maken
Ministeries
Discussies over ontwikkelingssamenwerking gaan vaak over cijfers, budgetten en beleid. Maar achter die discussies staan mensen die het verschil willen maken. Het ministerie van Buitenlandse Zaken ondersteunt initiatieven die zich inzetten voor internationale solidariteit, of deze nou beginnen in de bestuurskamer van een grote internationale organisatie of aan de keukentafel.
Bijna driekwart van de Nederlanders geeft geld, spullen of tijd aan goede doelen. Dat kunnen grote goede doelen zijn, zoals het Rode Kruis of de Hartstichting, maar ook kleine goede doelen. ‘Bijvoorbeeld goede doelen opgezet door Nederlanders die ergens door geraakt zijn en zelf de handen uit de mouwen willen steken,’ zegt Geert de Jonge, Manager Projecten bij Wilde Ganzen.
De handen uit de mouwen
De organisatie Wilde Ganzen zet zich in om wereldwijd armoede te bestrijden. ‘Wat ons uniek maakt als organisatie is dat wij werken met particuliere ontwikkelingsinitiatieven,’ legt Geert uit. ‘Dat zijn kleinschalige Nederlandse stichtingen die samenwerken met een lokale partner in het buitenland om daar een verschil te maken op het gebied van armoede, bijvoorbeeld via onderwijs of gezondheidszorg.’
Achter die kleine particuliere initiatieven zitten hele gewone Nederlanders, met allerlei verschillende achtergronden en overtuigingen. ‘Vaak gaat het om mensen die tijdens een reis, studie, werk of familieverband in contact zijn gekomen met een gemeenschap of organisatie in een ander land,’ vertelt Geert. ‘Eén ding hebben ze gemeen: een ontmoeting of ervaring raakt hen diep, waarna ze besluiten: “Hier wil ik bij helpen.”’
Kleinschalig en gepassioneerd
Die ‘vonk’ komt bij uitstek naar voren in kleinschalige initiatieven. Geert: ‘Door kleine initiatieven te ondersteunen willen we die vonk die mensen aandreef om de handen uit de mouwen te steken behouden.’
Volgens Geert heeft deze focus op particuliere initiatieven nog een voordeel. ‘Kleinschalige initiatieven zijn vaak heel efficiënt. Veel werk gebeurt vrijwillig, overhead is minimaal, en bijna al het geld gaat naar het project. Zeker, soms zijn gigantische initiatieven zoals die van de Wereldbank nodig. Voor hen is 7 ton echt peanuts. Maar dat is echt een andere tak van sport. Wij staan met de voeten in de klei, samen met kleine Nederlandse stichtingen en hun partners.’
Buitenlandse Zaken x Wilde Ganzen
Wilde Ganzen werkt samen met het ministerie van Buitenlandse Zaken in het vijfjarige programma CivicFocus. Geert: ‘Samen met Buitenlandse Zaken kunnen we kleine Nederlandse stichtingen helpen om hun verhalen en impact in hun eigen omgeving beter te laten zien. Als de minister zegt: “In Soedan is het verschrikkelijk”, geloven mensen dat misschien wel, maar blijft het ver weg. Als je buurvrouw uit eerste hand vertelt over de mensen daar, en de impact die hulp kan hebben maakt dat veel meer impact.’
Onderdeel van het programma is extra focus op projecten die Oekraïne helpen. ‘Oekraïne is relatief dichtbij en zo’n oorlog brengt veel dynamiek met zich mee. Met 1 miljoen euro per jaar extra hebben we nu meer middelen om echt een boost te geven aan de hulpverlening.’
Daarnaast biedt CivicFocus stichtingen de mogelijkheid om trainingen te volgen. ‘Wilde Ganzen en Partin boden al trainingen aan, maar met dit programma kunnen we dit systematischer aanpakken,’ vertelt Geert. ‘Vrijwilligers weten vaak niet hoe je een stichting opzet, een ANBI-status krijgt of een jaarrapport opstelt, terwijl dit wel essentieel is.’
De aanpak
In de aanpak van Wilde Ganzen staat de lokale partner in het doelland centraal bij de ontwikkeling van het project. Geert: ‘De Nederlandse stichting is belangrijk voor draagvlak en financiering, maar het projectplan moet uit de lokale context komen. Zij voeren uit, want zij kennen de context. Wij geven hen een podium en ruimte om zelf beslissingen te nemen.’
Kleine Nederlandse stichtingen kunnen een project aanmelden bij Wilde Ganzen en als dat voldoet aan de selectiecriteria, krijgt de organisatie bij elke donatie 50% extra van Wilde Ganzen. ‘Die financiering heeft vaak de grootste aantrekkingskracht,’ lacht Geert. ‘Maar we helpen ook bij het verbeteren van de kwaliteit van het projectvoorstel en het versterken van de organisaties in beide landen.
Maaike en Campesina Forestal
Maaike De Waele kwam in 2024 tijdens een fietstocht over de wereld via een kennis in contact met het Qoricocha-project van Campesina Forestal, een partner van Wilde Ganzen. Vijf weken lang hielp ze bij het project in de hoge Andes van Peru, dat 1 miljoen bomen wil planten om de bodemerosie in het gebied tegen te gaan. Nu zet Maaike zich vanuit Nederland vrijwillig in voor de stichting.
‘Vroeger kon de boerengemeenschap van Qquencco hun eigen eten verbouwen,’ vertelt Maaike. ‘Maar door de verregaande erosie verarmde de grond. Als het dan een keer regende, spoelde het water snel weg en nam het al de voedingsstoffen in de bodem mee. De grond die achterbleef werd daardoor ongeschikt voor het verbouwen van voedsel, waar de Qquencco-gemeenschap van afhankelijk is.’
Bomen zijn de oplossing
Met dit project gaat Campesina Forestal bodemerosie tegen. ‘Wat ik zo mooi vond aan dit project, is dat het zo volledig is,’ zegt Maaike. ‘Het project draagt op zoveel verschillende vlakken positief bij aan de lokale gemeenschap. Het planten van extra bomen is eigenlijk altijd positief, maar door juist hier bomen te planten realiseer je enorm veel extra’s,’ vertelt ze.
Die effecten zijn volgens Maaike nu al te zien. ‘Bij het planten zijn bijvoorbeeld ook plateaus gemaakt in het landschap, waardoor het water beter wordt vastgehouden. En de 35.000 bomen die tot nu toe al geplant zijn verminderen nu al zichtbaar de erosie.’
Maar wat Maaike het meest aanspreekt is de samenwerking met de lokale gemeenschap. ‘Het idee is echt ontstaan met hen. We organiseren nu ook lessen op de lokale school, zodat de jonge generaties worden meegenomen en ermee door kunnen gaan.’
Wilde Week
Wilde Ganzen organiseert van 10 tot en met 17 april 2026 de Wilde Week, waarbij Wilde Ganzen met steun van BZ iedere donatie, tot 15.000 euro per project, verdubbelt. ‘Een landelijke actieweek om te laten zien dat echte impact dichterbij is dan je denkt,’ zegt Geert. ‘Natuurlijk is het belangrijk om de discussie te voeren over cijfers, budgetten en beleid. Maar tijdens deze week willen we vooral aandacht genereren voor de mensen zoals Maaike of een van onze andere partners die het verschil willen maken.’