Chocola zonder bittere nasmaak begint bij de West-Afrikaanse boer
Ministeries
Bloemen, een kaartje of toch die doos bonbons? Op Valentijnsdag vieren we de liefde, maar wie dat met chocolade wil doen staat voor een onprettige verrassing. De prijs van chocolade is historisch hoog. Nederland zet zich in voor de leveringszekerheid van cacao, want voor Nederland is cacao een belangrijk geïmporteerd landbouwproduct.
Een sytematisch probleem
Nederland zet zich in voor een stabiele toelevering van cacao. Die inzet begint bij de cacaoboeren in West-Afrika. Zij produceren ruim twee derde van de cacao in de wereld. Deze boeren verdienen vaak te weinig geld met de productie, waardoor ze niet kunnen investeren in het beschermen of het vervangen van zieke of dode bomen.
Naomi Tuinstra en Christian Djadji werken op de ambassade in Ghana en Ivoorkust aan het thema cacao. Tuinstra: ‘In Ghana verdienen ongeveer 800.000 mensen hun kost met het verbouwen van cacao. Helaas is de opbrengst niet altijd even duurzaam, of zelfs onvoldoende om van te kunnen leven. Ook is het illegaal kappen van bossen om cacaobomen te planten een groot probleem.’
Ook in Ivoorkust valt nog een hoop verbetering te halen. Djadji: ‘Ivoorkust is ’s werelds grootste cacaoproducent en goed voor 40% van de wereldwijde cacaoproductie. Maar de sector blijft kampen met problemen zoals ontbossing, kinderarbeid, ziekten en variërende opbrengsten van cacao. Dat is problematisch, want bijna een kwart van de populatie van Ivoorkust is afhankelijk van de cacaosector.
Nederlandse inzet
Nederland werkt aan de sociaaleconomische ontwikkeling van lage- en middeninkomenslanden zoals de West-Afrikaanse landen Ghana en Ivoorkust. Daarbij richt Nederland zich op de werkterreinen waar we goed in zijn, zoals voedselzekerheid en water. Het verstevigen van de toevoer van cacao is ook in het belang van Nederland, want Nederland is de grootste importeur van cacao ter wereld en ruim 18.000 mensen werken in deze sector.
In Ghana wordt de inkoop van cacao centraal geregeld. Tuinstra: ‘De overheidsorganisatie COCOBOD reguleert de cacaosector, van de prijs van cacao tot de verwerking. Een deel van de inzet is daarom gericht op gesprekken met COCOBOD om te zorgen dat het verbouwen van cacao duurzamer en winstgevender wordt. Het is namelijk ongelofelijk lastig voor COCOBOD om alle 800.000 boeren effectief te ondersteunen, aangezien die regelmatig op plekken werken die niet of nauwelijks met de auto bereikbaar zijn.’
Nieuwe bronnen van inkomsten
Daarom richt Nederland zich ook direct tot de boeren. Djadji: ‘We proberen manieren te bedenken waardoor boeren meer winst uit hun cacaoproductie kunnen halen. Boeren kunnen natuurlijk ruwe cacaobonen verkopen op de internationale markt, maar door er cacaopoeder van te maken kunnen ze meer geld verdienen. Door boeren te laten samenwerken met lokale cacaoverwerkers krijgen zij meer inkomsten uit hun cacaobonen. De cacaoverwerkers ondersteunen we door ze te koppelen met Nederlandse bedrijven en kennis, zodat zij nieuwe machines kunnen kopen die de verwerking efficiënter en duurzamer maken.’
We zoeken ook naar andere manieren voor cacaoboeren om extra inkomen te genereren. Tuinstra: ‘De cacaoboom produceert het beste als deze niet vol in de zon staat. Op onze Farm of the Future hebben we bijvoorbeeld avocado- en citrusbomen geïntroduceerd. Het samenplanten van cacao met deze bomen verbetert de productie en zorgt voor een extra inkomensstroom.’
‘Een andere manier om extra inkomen te genereren is door gebruik te maken van restproducten’, voegt Djadji toe. ‘Met het programma CocoZero leren we boeren winst halen uit de restproducten van de cacaoproductie, bijvoorbeeld door de cacaoschillen om te zetten in biologische meststof. Ook dat genereert extra inkomsten voor de boer.’
Geteisterd door ziekte
Hogere inkomsten voor cacaoboeren zijn hard nodig, want het Cacao Swollen Shoot Virus tast de productie van cacao drastisch aan. Tuinstra: ‘Een geïnfecteerde boom levert veel minder cacao en de schatting is dat ongeveer dertig procent van de cacaovelden in Ghana besmet zijn. Momenteel is kappen en herplanten de enige oplossing, maar een nieuwe boom geeft pas vrucht na drie tot vijf jaar. Tot die tijd is de boer afhankelijk van andere inkomstenbronnen. Zelfs met herplanten is er geen garantie dat de nieuwe planten virusvrij zijn.’
Een Nederlands bedrijf als Iribov beschikt over de kennis om toe te werken naar een virusresistente soort, maar die is er nog niet. Djadji: ‘Tot die tijd is het ondersteunen van de boeren in hun inkomen de best mogelijke oplossing. De regio heeft nu geld van de Wereldbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank gekregen om de boeren van inkomen te voorzien nadat hun cacaobomen gekapt zijn. Met een hoger inkomen kunnen de boeren zelf investeren in oplossingen voor de problemen die zij tegenkomen.’
De projecten in Ghana en Ivoorkust zijn voorbeelden van hoe Nederland ontwikkelingssamenwerking laat werken voor de ontwikkeling van lage- en middeninkomenslanden én voor Nederland. Door het verdienvermogen van West-Afrikaanse boeren te versterken draagt Nederland bij aan het versterken van de cacaoketen, het verbeteren van de wereldwijde voedselzekerheid en het creëren van kansen voor Nederlandse ondernemers.