Weblogbericht | 11-02-2026 | Ministerie van Buitenlandse Zaken

Wat is een microchip?

Een microchip is vaak niet groter dan een vingernagel, maar kan miljarden kleine elektronische schakelingen bevatten. Op een dun plaatje van silicium zitten veel kleine schakelaars (transistors). Door deze schakelaars aan en uit te zetten, kan een microchip informatie opslaan, verwerken en verzenden. Deze technologie is essentieel voor de werking van bijna alle elektrische apparaten.

Chips, halfgeleiders, semicon? De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen net iets anders: een microchip is het eindproduct, halfgeleiders zijn de bouwstenen (het silicium plaatje) van deze chips en semicon is de afkorting van semiconductor (halfgeleider in het Engels) en wordt gebruikt als verzamelnaam voor de hele halfgeleiderindustrie.

Waar worden microchips voor gebruikt?

Zonder dat je het door hebt, maak je dagelijks gebruik van microchips. Bijvoorbeeld als je scrolt op je smartphone, de zelfscanner in de supermarkt gebruikt of de vaatwasser draait. Hier zijn een paar voorbeelden:

Smartphones

• In een smartphone zitten wel honderden microchips. Deze zorgen bijvoorbeeld voor de opslag van data en foto’s, dat je telefoon verbinding kan maken met een 5G-netwerk en dat de camera op je telefoon werkt.

Elektrische tandenborstel

• In een elektrische tandenborstel zitten tientallen microchips. Deze sturen de motor aan, geven aan wanneer de batterij leeg is en kunnen zelfs bijhouden hoe je jouw tandenborstel gebruikt, zodat je een seintje krijgt als je te hard poetst of wanneer je het borsteltje moet vervangen.

Ziekenhuisapparatuur

• Microchips zijn cruciaal voor medische hulpmiddelen, zoals pacemakers, insulinepompen en gehoorapparaten. Maar ook moderne onderzoeksapparatuur zou zonder chips niet functioneren. Denk bijvoorbeeld aan MRI-scanners, CT-scanners en echoapparatuur.

Satellieten

• In satellieten zitten chips verwerkt die speciaal gemaakt zijn voor in de ruimte. Dankzij chips kunnen we via GPS navigeren, betere weersvoorspellingen maken en bijvoorbeeld bosbranden opsporen.

Defensieradars

• Radarsystemen maken bijvoorbeeld gebruik van microchips om de afstand, het formaat en de richting van en bepaald object te bepalen en te volgen.

Microchips zijn dus van groot belang voor de meeste elektrische apparaten en cruciale infrastructuur, zoals ziekenhuizen, energiecentrales en datacenters. Maar ook voor onze veiligheid. Ze zijn dus niet meer weg te denken uit de moderne samenleving.

Waar worden microchips gemaakt?

Het maken van microchips is ingewikkeld. Er zitten honderden stappen tussen het ontwerp van een chip en de chip die uiteindelijk in je smartphone zit. Veel microchips worden in Europa of de Verenigde Staten ontworpen en ontwikkeld. Vervolgens worden ze vaak in Azië geproduceerd en reizen de chips weer over de wereld naar fabrieken die ze in een eindproduct verwerken. Bij het maken van chips zijn wereldwijd dus veel landen betrokken.

Nederland speelt ook een belangrijke rol in de productie van microchips. Zo hebben we bedrijven die chips ontwerpen of geavanceerde machines bouwen om chips mee te produceren. Ook heeft Nederland verschillende technische universiteiten, kennisinstellingen en hightech campussen die specialiseren in nieuwe technologieën. De microchipsector zorgt voor veel banen in Nederland en is van groot belang voor de economie.

Tekort aan microchips

Het duurt vaak maanden om een microchip te produceren. Ook zijn nieuwe chipfabrieken niet zomaar gebouwd. Het bouwen van een nieuwe chipfabriek kost miljarden euro’s. Ook is hier heel specialistische kennis voor nodig. Het is daarom lastig om te voldoen aan de groeiende vraag naar microchips. Ook zullen er komende jaren waarschijnlijk steeds meer chips nodig zijn, omdat we meer elektrische auto’s, zonnepanelen en slimme apparaten gebruiken.

Spanningen tussen landen, natuurrampen en technische problemen zorgen ook voor druk op de chipproductie. Tijdens de coronapandemie was er bijvoorbeeld tijdelijk een tekort aan microchips. Daarvan merkten we de gevolgen direct: minder medische apparaten, computers en een langere levertijd op auto’s. 

Wat doet Nederland om te zorgen dat we in de toekomst ook microchips hebben?

Nederland werkt in Europees verband aan het vergroten van de leveringszekerheid van microchips. Zodat deze betrouwbaar geleverd worden.

Dat doen we bijvoorbeeld door:

• Samenwerking met nieuwe en bestaande partners: we maken afspraken met landen binnen en buiten de EU. We werken samen met vertrouwde partners, maar onderzoeken ook nieuwe kansen voor samenwerking. Want we kunnen niet alles zelf doen in Nederland, en zelfs niet in Europa. Zo maken we afspraken over talentontwikkeling, innovatie en de productie van microchips.  
• Investering in een sterkere Europese chipsector: we gaan meer samenwerken op het gebied van microchips in de Europese Unie en investeren gezamenlijk in de sector. Bijvoorbeeld via de Europese chipverordening en de IPCEI. Ook zijn er plannen voor een Europese talentenpool. En zijn alle EU-landen lid van de zogenaamde Semicon Coalition.
• Handelsafspraken en stabiele handelsrelaties: we maken afspraken met andere landen, zodat er geen oneerlijke concurrentie plaatsvindt en onze bedrijven toegang krijgen tot andere markten. Bijvoorbeeld via handelsverdragen en het werk van onze ambassades in het buitenland.
• Handelsmissies naar kansrijke markten: we organiseren handelsmissies voor Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen in de chipsector. Zo vergroten we hun kansen in het buitenland. Bijvoorbeeld in Zuid-Korea en Maleisië.
• Investeren in technisch talent: we investeren in het aantrekken van mensen met een technische opleiding, omdat we meer technisch personeel nodig hebben. Bijvoorbeeld via Semicon Schools, waar studenten in binnen- en buitenland kennismaken met het werk in de Nederlandse chipsector.