Waar gaf de overheid vorig jaar geld aan uit?

In 2025 heeft de overheid € 600 miljoen besteed om de koopkracht van huishoudens te versterken. Hiermee zijn maatregelen genomen om lagere en middeninkomens te ondersteunen en om te voorkomen dat armoede toenam. Zo is de huurtoeslag en het kindgebonden budget verhoogd. Daarnaast is er € 3,3 miljard vrijgemaakt om de inkomstenbelasting te verlagen.

In 2025 is de eerste stap gezet naar de invoering van een hoge vergoeding voor kinderopvang die niet afhangt van iemands inkomen. Het kabinet besteedde hier in 2025 € 455 miljoen aan. Gezinnen met een inkomen tussen ongeveer € 29.400 en € 159.200 krijgen een groter deel van de kosten voor kinderopvang vergoed. Zo kregen 37.000 ouders extra nu 96% van de kosten vergoed. In 2029 krijgen alle ouders dit vergoed.

Mensen met een laag inkomen en een hoge energierekening konden steun aanvragen bij het Tijdelijk Noodfonds Energie. Zo’n 120.000 huishoudens zijn geholpen met het betalen van de energierekening. Het fonds kreeg hiervoor een subsidie van € 56,3 miljoen.

Ook gaat de bestrijding van de armoede in Caribisch Nederland door. Het kabinet besteedt elk jaar € 9 miljoen om de koopkracht van de inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba te verbeteren. Daarnaast investeert het kabinet € 4 miljoen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op de eilanden aan werk te helpen. Aan kinderopvang voor kinderen die extra zorg nodig hebben is € 1 miljoen besteed.

In 2025 gaf de overheid € 11,5 miljard uit aan betere Europese samenwerking. De EU vergroot de vrijheid, veiligheid en welvaart voor Nederlanders en Nederlandse bedrijven. Door jaarlijks bij te dragen aan en actief mee te beslissen in de EU, versterkt Nederland zijn positie in Europa en de rest van de wereld.

De wereld werd in 2025 ook onveiliger en onvoorspelbaarder. Daarom besteedde Nederland € 368 miljoen aan internationale veiligheid en stabiliteit. Dat geld ging bijvoorbeeld naar crisisbeheersing, diplomatie en programma’s voor stabiliteit in kwetsbare landen. Deze inzet helpt conflicten te stoppen en te voorkomen.

Verder gaf de overheid in 2025 € 547 miljoen uit aan niet-militaire steun aan Oekraïne. Het grootste deel hiervan ging naar herstel van het elektriciteitsnet, drinkwater, wegen, bruggen, scholen en ziekenhuizen, de Oekraïne Faciliteit en de Europese Vredesfaciliteit. Steun aan Oekraïne blijft ook belangrijk voor de veiligheid in Nederland.

Nederland stelde daarnaast € 528 miljoen beschikbaar voor programma’s en subsidies voor humanitaire hulp. Daarin werkte de overheid samen met andere landen om hulp te bieden in gebieden waar dat nodig is. Denk aan noodhulp aan Soedan en hulp in Gaza. Daarnaast ging € 306 miljoen naar samenwerking op het gebied van migratie en besteedde de overheid € 179 miljoen om landen te helpen betere wetten en regels te maken. Problemen oplossen in het buitenland, voorkomt ook dat de problemen naar Nederland komen.

In 2025 gaf de overheid ongeveer € 26 miljard uit aan defensie. Dat is bijna € 5 miljard meer dan een jaar eerder. Nederland voldeed aan de NAVO-norm door meer dan 2% van het bruto binnenlands product aan defensie te besteden. Vanwege de oorlog in Oekraïne en wereldwijde onveiligheid wordt tempo gemaakt bij het versterken van de krijgsmacht.

Een belangrijk deel van de uitgaven ging naar personeel. Het aantal medewerkers groeide met ongeveer 5.600 militairen, reservisten en burgermedewerkers. Daarmee kwam het totaal op ruim 80.000 medewerkers. Er is geïnvesteerd in werving, opleiding en arbeidsvoorwaarden. Daarnaast worden kazernes vernieuwd met meer oefenruimte. Ook werd er flink geïnvesteerd in materieel, voorraden en munitie. Er kwam materieel bij en er zijn contracten afgesloten voor onder meer drones, luchtverdediging en gevechtstanks.

Daarnaast is de overheid voor € 36 miljard aan financiële verplichtingen aangegaan, waaronder contracten voor nieuw materieel. Zo zijn verplichtingen aangegaan voor toekomstige leveringen, zoals transportvliegtuigen. Deze investeringen moeten de inzetbaarheid en slagkracht van de krijgsmacht verder vergroten. Bovenop alle aankopen van materieel en andere spullen, is in 2025 in totaal voor € 310 miljoen aan investeringen aangekondigd door Defensie ter stimulans van industrie en innovatie.

Nederland blijft Oekraïne steunen. Het afgelopen jaar is voor ruim € 5 miljard aan goederen en militair materieel geleverd.

Het kabinet werkt aan verduurzaming. Via de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) is € 523 miljoen uitgegeven aan woningeigenaren en zakelijke gebruikers (zoals bedrijven, overheden, woningbouwcorporaties). Deze subsidie is voor energiebesparende en duurzame maatregelen in een woning of bedrijfspand. Bijvoorbeeld voor isolatie, warmtepompen of een zonneboiler. 

In 2025 stelde de overheid € 7,5 miljoen beschikbaar voor de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). Energiecoöperaties en vereniging van eigenaars (VvE) gebruiken deze subsidie om zonne-energie, windenergie en energie uit waterkracht op te wekken. 

Om het klimaat- en energiebeleid uit te voeren gaf de overheid € 871 miljoen uit aan gemeenten. Gemeenten hebben een grote rol in de energietransitie. Met dit geld voeren zij gemeentelijke klimaattaken uit. Zoals de wijkgerichte aanpak voor aardgasvrije wijken, of voorbereiding van zonne- en windprojecten. 

Om zorg en ondersteuning beter aan te sluiten bij wat mensen echt nodig hebben voor de kwaliteit van leven is in 2025 het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) ondertekend. Er is € 70 miljoen vrijgemaakt voor medische preventie en bijna € 400 miljoen voor samenwerking tussen het sociaal en medisch domein. Om mensen dichtbij huis sneller de juiste hulp te bieden en zwaardere zorg te voorkomen is € 70 miljoen beschikbaar gesteld. Daarnaast is € 17 miljoen extra beschikbaar voor begeleiding van mensen in de laatste levensfase.

In 2025 is ook het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg ondertekend. Dat moet zorgen voor passende ondersteuning en zorg in de buurt die goed geregeld en toegankelijk is. Er is € 34 miljoen geïnvesteerd in de samenwerking tussen ziekenhuizen, wijkverpleging, huisartsen, gemeenten en het sociaal domein. Het doel is om mensen te helpen langer zelfstandig te blijven en om de kwaliteit en beschikbaarheid van zorg te waarborgen. Ook is € 20 miljoen uitgetrokken om het werkplezier van zorgprofessionals in de ouderenzorg te vergroten, werkdruk te verlagen en opleidingstrajecten te stimuleren. 

Het kabinet maakte € 3 miljoen beschikbaar om de handhaving op illegale vapes te versterken: de toezichthouder (NVWA) kon meer handhavers inzetten, kreeg nieuwe bevoegdheden en kan hogere boetes opleggen. Ook werd de regelgeving rond (online) alcoholverkoop aangescherpt.

Voor de aanpak van geweld tegen vrouwen, huiselijk geweld en kindermishandeling is € 12 miljoen beschikbaar gesteld voor extra opvangplaatsen in de vrouwenopvang.

Ook zijn in 2025 2 nieuwe vaccins aan het Rijksvaccinatieprogramma toegevoegd en is gestart met de RSV-prik (tegen het verkoudheidsvirus) voor alle baby's in het eerste levensjaar (€ 19 miljoen) en een pneumokokkenvaccin voor 60-jarigen en mensen van 78 jaar en ouder.

In 2025 gaf de overheid € 605,1 miljoen uit aan subsidie voor 2.690 scholen om basisvaardigheden zoals taal en rekenen te verbeteren. Ook wilde de overheid kennis uit onderzoek in de praktijk brengen. Daarom ging er bijvoorbeeld € 287,5 miljoen naar praktijkgericht onderzoek, wat onder meer prototypes, proefopstellingen of applicaties oplevert.

Verder investeerde de overheid € 224,5 miljoen om onderwijspersoneel aan te trekken en op te leiden. Sinds januari 2025 is er landelijk netwerk van 50 onderwijsregio’s waarin schoolbesturen, opleiders en de beroepsgroep samen werken. Binnen dit netwerk zorgen zij dat mensen opgeleid worden en werken vinden waar dit het meest nodig is. Ook is in 2025 € 56,3 miljoen geïnvesteerd in de lerarenbeurs. Hiermee kunnen leraren in het po, vo, mbo of hbo naast hun werk bijvoorbeeld een bachelor- of masteropleiding volgen.

De overheid investeerde € 33 miljoen in een betere aansluiting tussen het mbo en de arbeidsmarkt. Dit geld ging bijvoorbeeld naar loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB). Studenten krijgen hierbij hulp om gekoppeld te worden aan een baan die past bij hun kwaliteiten. Ook ging er in totaal € 30 miljoen naar onderwijsinstellingen met opleidingen in zorg, onderwijs en techniek. Hiermee kunnen zij de instroom verhogen, uitval tegengaan en de aansluiting met de arbeidsmarkt verbeteren.

In 2025 gaf de overheid € 740 miljoen uit om georganiseerde, ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. In 2025 werd op lokaal, regionaal en (inter)nationaal niveau stevig ingezet op het voorkomen, doorbreken en bestraffen van ondermijnende criminaliteit, en op het beschermen van mensen die betrokken zijn bij de aanpak. Zo zijn criminele netwerken op allerlei manieren verstoord. Bijvoorbeeld door beslagleggingen, arrestaties, controles en toezicht. Nederland maakte afspraken met en ondersteunde partnerlanden om internationaal vertakte criminele netwerken te doorbreken, en versterkte de samenwerking met landen waar criminele organisaties hun geld naartoe verplaatsen. Daarnaast ging er geld naar initiatieven die voorkomen dat criminele organisaties ondernemers, publieke instanties of jongeren beïnvloeden of ronselen. Bijvoorbeeld via het programma Preventie met Gezag.

In 2025 was het internationaal onrustig. Daarom trok de overheid in 2025 in totaal € 12 miljoen uit voor een weerbare samenleving. Bijvoorbeeld voor de publiekscampagne ‘Denk vooruit’. Ook zijn er met veiligheidsregio’s en gemeenten pilots gestart om een landelijk netwerk aan noodsteunpunten op te zetten.

In 2025 is € 3,3 miljard besteed aan de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). De druk op het aantal plekken in gevangenissen is groot, al een hele tijd. Het is belangrijk dat er genoeg plekken zijn om straffen daadwerkelijk uit te voeren. Dat doet recht aan slachtoffers en is belangrijk om het vertrouwen in de rechtsstaat te behouden. Daarom werkt de overheid aan een actieplan om op te lossen, ook voor de lange termijn.

Mensen moeten hun juridische problemen eenvoudig, tijdig en blijvend kunnen oplossen. Goede toegang tot het recht is daarvoor onmisbaar. Daarom is in 2025 onder andere € 623 miljoen beschikbaar gesteld aan de Raad voor Rechtsbijstand, € 57 miljoen aan het Juridisch Loket en € 1,6 miljard aan de Raad voor de rechtspraak. Met dit geld krijgen mensen begrijpelijke informatie, deskundig advies en ondersteuning, en kunnen ze rekenen op een onafhankelijke en onpartijdige rechter.

De opvang van asielzoekers stond ook in 2025 onder grote druk. Het kabinet neemt maatregelen om de instroom te verlagen, doorstroom en terugkeer te bevorderen. Bijvoorbeeld maatregelen om het Asiel- en migratiepact te implementeren, de invoering van het tweestatusstelsel en extra geld voor de asielketen en de rechtspraak. Het COA heeft eind 2025 in totaal ongeveer 77.000 reguliere opvangplekken. Op basis van de Spreidingswet maakte het COA ongeveer 12.000 nieuwe opvangplekken in meerjarige locaties beschikbaar. Voor aanvullende opvang kreeg het COA voor 2025 een subsidie van € 3,9 miljard. Hiervan was € 1,5 miljard voor de kosten van (crisis)noodopvang.

Het kabinet trok dit jaar € 2,2 miljard uit voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Door de aanhoudende oorlog in Oekraïne krijgen 132.000 vluchtelingen uit Oekraïne bescherming in Nederland (eind 2025). Dit is mogelijk door samenwerking met gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties.

In 2025 ging er ook circa € 97,9 miljoen naar vreemdelingenbewaring in Detentiecentrum Schiphol. Vreemdelingen die geen recht hebben op verblijf in Nederland en niet willen vertrekken, worden hier ondersteund bij hun terugkeer. In totaal is in 2025 voor vreemdelingenbewaring circa € 97,9 miljoen vrijgemaakt.

In 2025 is € 360 miljoen uitgekeerd voor de Regeling provinciale maatregelen landelijk gebied. Provincies gebruiken dit geld om de stikstofuitstoot te verminderen, de waterkwaliteit te verbeteren en voor natuurherstel. Op gerichte plekken werken zij bijvoorbeeld aan minder verdroging of beter beheer van natuurgebieden. Daarmee wordt onder andere gewerkt aan de Europese Kaderrichtlijn Water.

Het kabinet heeft daarnaast geld vrijgemaakt voor de (gedeeltelijke) beëindiging van veehouderijlocaties. Hiermee wil het kabinet de uitstoot van stikstof verminderen. Provincies kregen € 138 miljoen om de Maatregel gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties (MGB) uit te voeren. Daarnaast is € 859 miljoen uitgegeven aan 3 regelingen uit de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv).

Via de subsidie Behoud grasland bij afbouw derogatie is € 158 miljoen uitgekeerd. Deze subsidie ondersteunde boeren met een derogatievergunning bij de overgang naar strengere mestregels en om grasland te behouden. De subsidie hielp boeren ook om extra kosten op te vangen. Bijvoorbeeld om meer overgebleven mest af te voeren.

Voor uitvoering en toezicht werd in 2025 € 728 miljoen uitgegeven. Dit bedrag is een volledige bijdrage aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De NVWA zorgt dat ondernemers zich aan de regels houden. Bijvoorbeeld op het gebied van dier- en plantgezondheid, dierenwelzijn en voedselveiligheid. De RVO voert beleid van het ministerie uit. En zorgt ervoor dat subsidies bij boeren terecht komen, bijvoorbeeld om te innoveren.

Met de Subsidie Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) helpt het kabinet bedrijven en non-profitorganisaties grootschalig hernieuwbare energie op te wekken of hun CO²-uitstoot te verminderen. Hierdoor wordt er minder druk gelegd op het volle stroomnet. In totaal is er € 2,4 miljard aan uitgegeven. 

In totaal is er € 822 miljoen gestort in de begrotingsreserve duurzame energie. Hiermee dekt de overheid mogelijke extra kosten van de SDE++ als de energieprijzen in de toekomst dalen en er daardoor meer subsidie nodig is. De SDE++ is de belangrijkste regeling van de overheid voor duurzame energie. De overheid compenseert met het geld in de begrotingsreserve ook kolencentrales (€ 497 miljoen). Door de Urgenda-uitspraak moest de overheid de CO²-uitstoot sneller verminderen. Daarom mochten kolencentrales tijdelijk minder elektriciteit produceren. Omdat die centrales daardoor inkomsten misliepen, krijgen ze compensatie.

De overheid investeerde in duurzame economische groei en innovatie (€ 437,3 miljoen). Voor een goed functionerende economie en markten zijn statistieken belangrijk. Daarom ging er € 204,7 miljoen naar het CBS. Ook ging er € 24,6 miljoen naar het Nationaal Groeifonds voor de ontwikkeling van de volgende generatie mobiele communicatienetwerken (6G). 

Er is € 1,8 miljard besteed zodat bedrijven kunnen innoveren en ondernemen. Zo stimuleert de overheid duurzame welvaart. Het grootste deel ging naar TNO (€ 345,5 miljoen). Verder ging er € 12,7 miljoen naar Invest-NL en € 12,7 miljoen naar regionale ontwikkelingsmaatschappijen. Via het Nationaal Groeifonds ging er geld naar verschillende projecten. Zoals € 58,5 miljoen naar Oncode-PACT voor een snellere ontwikkeling van kankermedicijnen. En € 58,2 miljoen naar NXTGEN HIGH TECH voor het ontwikkelen van hightech apparatuur in verschillende sectoren.

Met het Toekomstfonds heeft de overheid voor bedrijven en onderzoek € 308,4 miljoen (risico)financiering beschikbaar gesteld. Hiermee is bijvoorbeeld het SecFund fondsbudget verhoogd met € 75 miljoen. Dit fonds ondersteunt technologieën en producten die bijdragen aan de nationale veiligheid en economische groei. Daarnaast ging er € 40,5 miljoen naar het innovatiekrediet. Dit is een subsidie voor technisch innovatieve projecten die bijdragen aan de Nederlandse economie.

Het kabinet heeft in 2025 € 2 miljard besteed aan het onderhoud van wegen en vaarwegen. Het onderhoud van onder andere de Spooldersluis, de Kooijbrug, Roer- en Swalmentunnel en de Spijkenisserbrug is afgerond. Investeren in onderhoud van onze infrastructuur is nodig om te zorgen dat Nederland goed bereikbaar blijft.

Spoorbeheerder Prorail kreeg € 2,1 miljard voor het onderhoud en de vernieuwing van spoorwegen. Goed onderhoud van het spoor is essentieel om de verbinding tussen alle regio’s in Nederland sterk te houden. In 2025 zijn onder meer de projecten bij het spoor bij Schiphol, tussen Rijswijk-Rotterdam en rond Groningen afgerond.

Daarnaast heeft de overheid € 2,5 miljard uitgegeven om nieuw gebouwde woningen bereikbaar te maken door wegen, fietspaden, tunnels en tramlijnen aan te kunnen leggen.

Verder is er € 34,4 miljoen extra geïnvesteerd in de veiligheid op en rond stations en in de trein. Zoals een stationsaanpak en een subsidie aan de NS voor de aanschaf van bodycams voor conducteurs.

In 2025 gaf de overheid € 2 miljard uit om de gevolgen van de gaswinning uit het Groningerveld te helpen oplossen. Hiervan ging € 602 miljoen naar fysieke schadevergoedingen voor bewoners. Daarnaast gaf de overheid € 431 miljoen uit zodat elk Gronings gebouw aan de veiligheidsnorm voldoet. Met het Nationaal Programma Groningen (NPG) wordt geïnvesteerd in de leefbaarheid, economische ontwikkeling en energietransitie in Groningen. Het NPG ontving in 2025 € 149 miljoen van de overheid. 

De overheid gaf € 67 miljoen uit om de democratische rechtsstaat te beschermen, versterken en vernieuwen. Dit was onder andere een subsidie aan politieke partijen (€ 27 miljoen). De politieke partijen krijgen dit geld via de Wet financiering politieke partijen. 

Er is ook geld besteed aan de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI). Dit is de digitale infrastructuur die de online dienstverlening van de overheid mogelijk maakt. In 2025 was dit € 353 miljoen. Hiervan ging € 297 miljoen naar Logius. Zij besteedden dit geld onder meer aan digitale systemen die de overheid gebruikt. Bijvoorbeeld voor online diensten aan burgers en bedrijven, zoals DigiD en MijnOverheid.